°Ç¸ç³Ô¹Ï

Gallwch gynilo’n ddi-dreth gyda Chyfrifon Cynilo Unigol (cyfrifon ISA).

Mae 4 math o ISA:

• ISA arian parod
• ISA stociau a chyfranddaliadau
• ISA cyllid arloesol
• ISA gydol oes (yn agor tudalen Saesneg)

Pwy sy’n cael agor ISA

Mae’n rhaid i chi fod yn 18 oed neu’n hŷn i agor ISA. Os ydych yn agor ISA gydol oes, mae’n rhaid i chi hefyd fod o dan 40 oed.

Mae’n rhaid i chi hefyd fod naill ai:

• yn breswyl yn y DU
• yn aelod o’r lluoedd arfog neu weithiwr y Goron (er enghraifft Gwasanaeth Sifil diplomyddol neu dramor) neu ei briod neu bartner sifil os nad ydych yn byw yn y DU

Gallwch ddod o hyd i’ch statws preswylio os ydych yn ansicr – darllenwch y dudalen preswylio yn y DU a threthi i gael rhagor o fanylion.

Gallwch gael ISA ar gyfer Plant Iau (yn agor tudalen Saesneg) ar gyfer plant dan 18 oed.

Mae 4 math o Gyfrif Cynilo Unigol (ISA):

• ISA arian parod
• ISA stociau a chyfranddaliadau
• ISA cyllid arloesol
• ISA gydol oes (yn agor tudalen Saesneg)

Nid ydych yn talu treth ar y canlynol:

• llog ar arian mewn ISA
• incwm neu enillion cyfalaf o fuddsoddiadau mewn ISA

Os byddwch yn llenwi Ffurflen Dreth, nid oes angen i chi ddatgan unrhyw log, incwm nac enillion cyfalaf ar yr ISA.

Rhoi arian mewn ISA

Bob blwyddyn dreth, gallwch gynilo hyd at £20,000 mewn un cyfrif neu rannu’r lwfans ar draws sawl cyfrif. Mae’r flwyddyn dreth yn rhedeg o 6 Ebrill i 5 Ebrill.

Gallwch dim ond talu i mewn i un ISA Gydol Oes mewn blwyddyn dreth. Yr uchafswm y gallwch ei dalu i mewn yw £4,000 mewn blwyddyn dreth.

Enghraifft 1

Enghraifft 2

Enghraifft 3

Ni fydd eich ISAs yn cau pan fydd y flwyddyn dreth yn dod i ben. Byddwch yn cadw’ch cynilion ar sail ddi-dreth cyhyd â’ch bod yn cadw’r arian yn eich cyfrifon.

Beth allwch ei gynnwys yn eich ISAs

Gall ISAs arian parod gynnwys:

• cynilion mewn cyfrifon banc a chymdeithasau adeiladu
• rhai cynnyrch Cynilion a Buddsoddiadau Cenedlaethol (yn agor tudalen Saesneg)

Gall ISAs stociau a chyfranddaliadau gynnwys:

• cyfranddaliadau mewn cwmnïau
• ymddiriedolaethau unedol a chronfeydd buddsoddi
• bondiau corfforaethol
• bondiau’r llywodraeth
• cronfeydd asedion tymor hir

Ni ellir dal nodynnau cyfnewid a fasnachir mewn cryptoasedion mewn ISA stociau a chyfranddaliadau, oni bai eu bod eisoes wedi’u dal yno cyn 6 Ebrill 2026. Bydd angen iddynt gael eu dal mewn ISA cyllid arloesol.

Gall cyfrifon ISA Gydol Oes gynnwys naill ai:

• arian parod
• stociau a chyfranddaliadau

Gall ISAs cyllid arloesol gynnwys:

• benthyciadau cymar-i-gymar - benthyciadau sy’n cael eu rhoi i bobl neu i fusnesau eraill heb ddefnyddio banc
• ‘dyledebau cyllido torfol’ – buddsoddi mewn busnes drwy brynu ei ddyled
• cronfeydd lle mae’r cyfnod rhybudd neu’r cyfnod adbrynu yn golygu na ellir eu dal mewn ISA stociau a chyfranddaliadau
• nodynnau cyfnewid a fasnachir mewn cryptoasedion

Ni ellir dal cronfeydd asedion tymor hir mewn ISA cyllid arloesol, oni bai eu bod eisoes yn wedi’u dal yno cyn 6 Ebrill 2026. Bydd angen iddynt gael eu dal mewn ISA stociau a chyfranddaliadau.

Ni allwch drosglwyddo unrhyw drefniadau rydych chi eisoes wedi’u gwneud na buddsoddiadau sydd eisoes gennych i ISA cyllid arloesol.

Os oes gennych gwestiynau am y rheolau treth ar gyfer ISAs, gallwch ffonio Llinell Gymorth ISA.

Gallwch gael Cyfrif Cynilo Unigol (ISA) gan y canlynol:

• banciau
• cymdeithasau adeiladu
• undebau credyd
• cymdeithasau cyfeillgar
• broceriaid stoc
• gwasanaethau benthyca cymar-i-gymar
• cwmnïau cyllido torfol
• sefydliadau ariannol eraill

Bydd angen i chi gael eich rhif Yswiriant Gwladol. Gallwch ddod o hyd i’ch rhif Yswiriant Gwladol ar-lein os nad ydych yn ei wybod.

Cysylltwch â’ch darparwr yn uniongyrchol i gael rhagor o wybodaeth am sut mae agor ISA gyda nhw.

Agor a rheoli ISA ar ran rhywun nad oes ganddo’r gallu meddyliol i wneud hyn drosto’i hun

Gallwch wneud cais am ISA a’i reoli ar ran rhywun os yw’r canlynol yn berthnasol:

• mae gennych bŵer atwrnai arhosol (LPA)
• rydych yn dirprwyo ar ei gyfer mewn perthynas â materion ariannol

I wneud cais i ddirprwyo ar ran rhywun mewn perthynas â materion ariannol:

• yng Nghymru a Lloegr, mae angen gwneud cais i’r Llys Gwarchod
• yn yr Alban, mae angen
• yng Ngogledd Iwerddon, mae angen

Gallwch dynnu eich arian o Gyfrif Cynilo Unigol (ISA) unrhyw bryd, heb golli unrhyw fuddion treth. Edrychwch ar delerau eich ISA i weld a oes unrhyw reolau neu daliadau am dynnu arian allan.

Os yw eich ISA yn ‘hyblyg’, gallwch dynnu arian allan ac yna ei roi yn ôl i mewn yn ystod yr un flwyddyn dreth heb leihau eich lwfans blwyddyn gyfredol. Bydd eich darparwr yn gallu dweud wrthych a yw eich ISA yn hyblyg.

Gallwch drosglwyddo’r holl arian yn eich Cyfrif Cynilo Unigol (ISA), neu ran ohono, o un darparwr i un arall unrhyw bryd. Gallai hyn fod i fath gwahanol o ISA neu i’r un math o ISA. Gall y buddsoddiad fod wedi cael ei wneud eleni neu yn ystod y blynyddoedd blaenorol.

Cyfyngiadau ar yr hyn y gallwch ei drosglwyddo

Gallwch drosglwyddo arian o’ch ISA cyllid arloesol i ddarparwr arall - ond efallai na fyddwch yn gallu trosglwyddo buddsoddiadau eraill ohono.

Holwch eich darparwr am unrhyw gyfyngiadau sydd ganddo ar drosglwyddo ISAs. Efallai y bydd hefyd yn codi ffi arnoch.

Sut mae trosglwyddo eich ISA

I newid darparwr, cysylltwch â’r darparwr ISA rydych am symud ato a llenwi ffurflen drosglwyddo ISA i symud eich cyfrif. Os byddwch yn tynnu’r arian allan heb wneud hyn, ni fyddwch yn cael ail-fuddsoddi’r rhan honno o’ch lwfans sy’n rhydd o dreth eto.

Dyddiadau cau a chwynion

Ni ddylai trosglwyddo ISA gymryd mwy na:

• 15 diwrnod gwaith ar gyfer trosglwyddiadau rhwng ISAs arian
• 30 diwrnod calendr ar gyfer mathau eraill o drosglwyddo

Os bydd y trosglwyddo’n cymryd mwy o amser nag y dylai, cysylltwch â’ch darparwr ISA.

Os ydych yn anhapus gyda’r ymateb, gallwch godi’r mater gyda Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol.

Os byddwch yn agor Cyfrif Cynilo Unigol (ISA) yn y DU ac yna’n symud dramor ac yn dod yn breswylydd y tu allan i’r DU, chewch chi ddim rhoi arian ynddo (oni bai eich bod yn un o weithwyr y Goron sy’n gweithio dramor neu’n briod neu bartner sifil i unigolyn o’r fath).

Fodd bynnag, gallwch gadw’ch ISA ar agor a byddwch yn dal i gael rhyddhad treth y DU ar yr arian a’r buddsoddiadau sy’n cael eu dal ynddo.

Gallwch drosglwyddo ISA i ddarparwr arall hyd yn oed os nad ydych yn byw yn y DU.

Gallwch dalu arian i’ch ISA eto os byddwch yn dychwelyd ac yn breswylydd yn y DU (yn amodol ar y lwfans ISA blynyddol).

Bydd eich ISA yn dod i ben pan fydd naill ai:

• eich ysgutor yn ei gau
• y gwaith o weinyddu eich ystad wedi’i gwblhau

Fel arall, bydd eich darparwr ISA yn cau eich ISA 3 blynedd ac 1 diwrnod ar ôl i chi farw.

Fydd dim angen talu unrhyw Dreth Incwm na Threth Enillion Cyfalaf hyd at y dyddiad hwnnw, ond bydd buddsoddiadau ISA yn rhan o’ch ystad at ddibenion Treth Etifeddiaeth.

ISAs stociau a chyfranddaliadau

Gellir cyfarwyddo eich darparwr ISA i naill ai:

• gwerthu’r buddsoddiadau a thalu’r elw i weinyddwr neu fuddiolwr eich ystad
• trosglwyddo’r buddsoddiadau i ISA eich priod neu bartner sifil sy’n fyw - dim ond os oes ganddynt yr un darparwr ISA â chi y mae hyn yn bosibl

Edrychwch ar delerau ac amodau eich ISA i gael y manylion.

Mae cynilion ISA yn mynd i’r buddiolwr a enwir yn yr ewyllys.

Os bydd eich priod neu’ch partner sifil yn marw gallwch etifeddu ei lwfans ISA.Ìý

Os bu farw’ch priod neu bartner sifil rhwng 3 Rhagfyr 2014 a 5 Ebrill 2018

Daeth ei ISA i ben ar ddyddiad ei marwolaeth. Bydd buddsoddiadau ISAs yn ffurfio rhan o’i ystâd/hystâd at ddibenion Treth Etifeddiant.

Gellir cyfarwyddo ei ddarparwr ISA i werthu’r buddsoddiadau a naill ai:

• talu’r enillion i weinyddwr neu fuddiolwr yr ystâd
• trosglwyddo’r buddsoddiadau’n uniongyrchol i’r buddiolwr

Gallwch etifeddu ei lwfans ISA. Yn ogystal â’ch lwfans ISA arferol, gallwch ychwanegu swm sy’n rhydd o dreth hyd at y gwerth a oedd ganddo/ganddi yn ei ISA pan fu farw.

Cysylltwch â’ch darparwr ISA neu ddarparwr ISA eich priod neu bartner sifil i gael y manylion.

Os bu farw eich priod neu bartner sifil ar neu ar ôl 6 Ebrill 2018

Bydd ei ISA yn dod i ben pan fydd un o’r canlynol yn digwydd:

• bydd yr ymddiriedolwr yn ei gau
• bydd gweinyddu’r ystâd wedi’i gwblhau
• 3 blynedd ar ôl i’ch priod neu bartner sifil farw

Bydd ei ISA yn dod yn ‘gyfrif buddsoddwr sydd wedi marw sy’n parhau’. Mae hyn yn golygu y bydd buddsoddiadau ISA yn ffurfio rhan o’i ystâd ond yn aros yn ddi-dreth hyd nes y caiff ei gau.Ìý

Ni ellir gwneud unrhyw daliadau newydd i’r ISA.

Yn ogystal â’ch lwfans ISA arferol, gallwch ychwanegu swm sy’n rhydd o dreth hyd at naill ai:

• y gwerth a oedd ganddo yn ei ISA pan fu farw
• gwerth ei ISA pan fydd yn cael ei gau

Cysylltwch â’ch darparwr ISA neu ddarparwr ISA eich priod neu bartner sifil i gael y manylion.