Crynodeb o'r ymatebion ac ymateb y llywod
Updated 30 October 2024
Cyflwyniad
Mae’r ddogfen hon yn grynodeb o’r ymatebion i’r . Cyhoeddwyd yr ymgynghoriad gan Defra ar ran llywodraeth y DU, Llywodraeth Cymru, a Llywodraeth yr Alban. Fe’i lansiwyd ar 7 Mawrth 2023 ac roedd ar agor am 12 wythnos, gan gau ar 31 Mai 2023.
Mae’r ddogfen hon hefyd yn nodi ymateb y llywodraeth i’r adborth a ddaeth i law. Mae’n rhoi gwybod i randdeiliaid a’r cyhoedd beth fydd y camau nesaf, gan gynnwys gweithredu newidiadau deddfwriaethol. Mae Llywodraeth y DU, Llywodraeth yr Alban a Llywodraeth Cymru yn ddiolchgar i’r holl sefydliadau ac unigolion a roddodd o’u hamser i ymateb i’r ymgynghoriad.
Roedd 22 o gwestiynau yn yr ymgynghoriad. Roedd deg o’r rhain yn gwestiynau cefndir am yr ymatebwyr, er mwyn rhoi gwybodaeth gyd-destunol. Mae’r crynodeb hwn yn drosolwg o’r prif negeseuon o’r ymatebion i’r ymgynghoriad, gan adlewyrchu’r safbwyntiau a gynigiwyd. Mae’n darparu ymateb gan y llywodraeth i’r negeseuon hyn.
Cefndir yr ymgynghoriad
Anogir pob ceidwad dofednod ym Mhrydain Fawr i gofnodi’r ffaith eu bod yn cadw dofednod trwy gofrestru eu hadar gyda’r Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion (APHA), ond dim ond ceidwaid sydd â 50 neu fwy o ddofednod ar unrhyw un safle fydd yn gorfod cofrestru ar hyn o bryd.
Mae ceidwaid dofednod gyda llai na 50 o adar yn cael eu hannog i gofrestru eu hadar o’u gwirfodd.
Mae hefyd yn ofynnol i geidwaid colomennod rasio ym Mhrydain Fawr gofrestru eu sefydliad gydag awdurdod perthnasol y llywodraeth fel y gallant symud eu hadar i Ogledd Iwerddon neu’r UE i’w rhyddhau ar unwaith i rasio yn ôl i Brydain Fawr.
Roedd y newidiadau arfaethedig yn yr ymgynghoriad yn cynnwys gwersi a nodwyd o achosion blaenorol o ffliw adar pathogenig iawn, yn ogystal ag argymhelliad , a gynhaliwyd ar gyfer Lloegr.
Mae’r wybodaeth ar y gofrestr dofednod yn bwysig o safbwynt atal a rheoli achosion o glefydau adar hysbysadwy (megis clefyd Newcastle a ffliw adar). Mae’r wybodaeth ar y gofrestr yn cael ei defnyddio er mwyn:
-
cyfathrebu â cheidwaid pan fydd mwy o risg o fynd i gysylltiad â ffliw adar ac yn ystod achosion ffliw adar a chlefyd Newcastle, ar fesurau y mae angen iddynt eu cymryd i ddiogelu iechyd eu hadar, ac i atal clefydau rhag lledaenu
-
bodloni’r mesurau rheoli clefydau a nodir mewn deddfwriaeth ddomestig (Gorchymyn Ffliw Adar a Ffliw sy’n deillio o Adar mewn Mamaliaid (Lloegr) (Rhif 2) 2006, fel y’i diwygiwyd yn Lloegr, Gorchymyn Ffliw Adar a Ffliw sy’n deillio o Adar mewn Mamaliaid (Cymru) (Rhif 2) 2006, fel y’i diwygiwyd yng Nghymru a Gorchymyn Ffliw Adar a Ffliw sy’n deillio o Adar mewn Mamaliaid (Yr Alban) 2006, fel y’i diwygiwyd yn yr Alban) a’r , megis ymgymryd â gweithgareddau gwyliadwriaeth mewn unrhyw barth cyfyngedig yn dilyn cadarnhad o frigiad o’r glefyd
-
bodloni gofynion rhyddid rhag clefyd yr UE at ddibenion masnach yn dilyn brigiad o glefyd ym Mhrydain Fawr
Diben yr ymgynghoriad hwn
Diben yr ymgynghoriad hwn oedd ceisio barn y cyhoedd ar gynigion y llywodraeth i’w gwneud yn ofynnol i bob ceidwad dofednod ac adar caeth eraill gofrestru eu hadar. Gwnaethom ymgynghori ar dri opsiwn:
-
llinell sylfaen: gwneud dim – peidio â newid y gofynion cofrestru dofednod presennol
-
opsiwn 1: (yr opsiwn a ffefrir gan y llywodraeth) ymestyn y gofyniad cofrestru i bob ceidwad adar, gan gynnwys diweddariad blynyddol gorfodol i’r wybodaeth gofrestru
-
opsiwn 2: ymestyn y gofyniad cofrestru i geidwad 10 aderyn neu fwy, gan gynnwys diweddariad blynyddol gorfodol i’r wybodaeth gofrestru
Gofynnodd yr ymgynghoriad am wybodaeth a thystiolaeth ychwanegol i ddatblygu ymhellach ein hasesiad o effeithiau’r newidiadau arfaethedig. Bydd hyn yn sicrhau bod cynigion yn addas ar gyfer cyflawni’r amcanion polisi a byddant yn gwirio yn erbyn canlyniadau anfwriadol posibl. Yn ogystal, buom yn gofyn ychydig o gwestiynau (cwestiynau 20 a 21) i helpu i fynd i’r afael â bylchau yn yr asesiad de-minimis.
Trosolwg o’r ymatebwyr
Cafwyd 3,419 o ymatebion i’r ymgynghoriad. Cyflwynwyd 3,387 trwy wefan Citizen Space. Nid atebwyd yr holl gwestiynau gan bob un o’r ymatebwyr. Cafwyd 2 ymateb arall nad oeddent yn ateb unrhyw un o’r cwestiynau ymgynghori. Maent wedi cael eu trin fel rhai annilys.
Cyflwynwyd 32 o ymatebion drwy e-bost. Ni wnaeth y rhan fwyaf o ymatebion trwy e-bost ateb yr ymgynghoriad yn uniongyrchol. Mae’r cyfraniadau hyn wedi’u cynnwys yng nghrynodebau’r adrannau mwyaf perthnasol. Hyn sydd i gyfrif pam na chafodd rhai cwestiynau gyfradd ymateb o 100%. Rydym wedi ystyried yr holl ymatebion. Gall cyfanswm y canrannau fod yn uwch na 100 oherwydd talgrynnu.
Gofynnwyd i bob ymatebydd a oedd yn ymateb fel unigolyn neu’n swyddogol yn rhinwedd ei swydd ar ran sefydliad. Tynnwyd ar hyn, lle bo’n berthnasol, i nodweddu barn gwahanol fathau o ymatebwyr. Roedd llawer o’r ymatebion i gwestiynau yn ailadrodd themâu a phroblemau drwyddi draw.
O’r 3,387 o ymatebion a ddaeth i law drwy wefan Citizen Space, roedd 3,148 gan unigolion, 81 gan fusnesau, 34 gan gyrff masnach yn y sector, 7 gan sefydliadau ymchwil, 19 gan elusennau, 27 gan awdurdodau lleol a 101 gan sefydliadau o fathau eraill. Ni dderbyniwyd unrhyw ymatebion ymgyrchu mewn ymateb i’r ymgynghoriad. Mae Atodiad A yn darparu rhestr o’r holl ymatebwyr nad oedd wedi gofyn am i’w hymateb fod yn gyfrinachol.
Tabl 1: Dadansoddiad o gynrychiolaeth ddaearyddol yr ymgynghoriad
| Rhanbarth | Cyfanswm |
|---|---|
| Lloegr | 2,712 |
| Yr Alban | 558 |
| Cymru | 451 |
| Gogledd Iwerddon | 164 |
| Arall | 25 |
| Heb ateb | 2 |
Mae’r cyfanswm yn fwy na 3,419, gan y gallai ymatebwyr ddewis mwy nag un rhanbarth.
Tabl 2: Dadansoddiad o’r ymatebion yn ôl mathau o ymatebwyr
| Math o Ymatebydd | Cyfanswm |
|---|---|
| Corff masnach y sector neu sefydliad aelodaeth | 34 (1%) |
| Sefydliad ymchwil | 7 (0%) |
| Elusen | 19 (1%) |
| Busnes | 81 (2%) |
| Awdurdod lleol | 27 (1%) |
| Unigolyn | 3,148 (92%) |
| Arall | 101 (3%) |
| Heb ateb | 2 (0%) |
| Cyfanswm | 3,419 (100%) |
Tabl 3: Dadansoddiad o’r ymatebwyr yn ôl mathau o ymatebwyr
| Yn cadw adar | Corff masnach y sector neu sefydliad aelodaeth | Sefydliad ymchwil | Elusen | Busnes | Awdurdod lleol | Unigolyn | Aral |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yn cadw dofednod | 12 | 5 | 5 | 65 | 2 | 1,753 | 45 |
| Yn cadw adar caeth eraill | 19 | 0 | 13 | 18 | 1 | 562 | 36 |
| Nid yw’n cadw adar | 8 | 2 | 3 | 8 | 24 | 965 | 30 |
Gofynnwyd i ymgyngoreion a oeddent hwy neu eu sefydliad yn cadw dofednod neu adar caeth eraill (gellid dewis ymatebion lluosog). Mae Tabl 3 isod yn dangos canlyniadau yn ôl ceidwaid adar.
Crynodeb o’r ymatebion
Roedd 22 o gwestiynau yn y ddogfen ymgynghori. Roedd deg o’r rhain yn gwestiynau cefndir am yr ymatebwyr, gan ddarparu gwybodaeth gyd-destunol bwysig. Mae’r crynodeb hwn yn drosolwg lefel uchel o brif negeseuon yr ymatebion i’r ymgynghoriad, gan adlewyrchu’r safbwyntiau a gynigiwyd.
Roedd cwestiynau 11 i 20 yn gymysgedd o gwestiynau agored a chaeedig, gan ofyn am farn a mewnbwn gan ymatebwyr ar yr opsiynau arfaethedig ac agweddau dethol ar y cynigion.
Cwestiynau cyffredinol oedd cwestiynau 21 a 22 (caeedig ac agored yn y drefn honno), a oedd yn gofyn am wybodaeth ychwanegol. Mae cwestiynau sy’n casglu barn ar bwnc yr ymgynghoriad yn dechrau gyda Chwestiwn 11, o dan ‘Cynigion i ymestyn y gofynion cofrestru dofednod presennol’.
Ceir manylion yr ymatebion i Gwestiynau 11 i 20 isod:
Cynigion i ymestyn y gofynion cofrestru dofednod presennol (cwestiynau 11 i 13)
Cwestiwn 11: Nodwch yr opsiwn sydd orau gennych. Eglurwch y rhesymau dros eich ateb
-
llinell sylfaen: peidiwch â newid y gofynion cofrestru dofednod presennol
-
opsiwn 1: (yr opsiwn a ffefrir gan y llywodraeth) ymestyn y gofyniad cofrestru i bob ceidwad adar, gan gynnwys diweddariad blynyddol gorfodol i’r wybodaeth gofrestru
-
opsiwn 2: ymestyn y gofynion cofrestru i geidwad 10 aderyn neu fwy, gan gynnwys diweddariad blynyddol gorfodol i’r wybodaeth gofrestru
-
Nid oes gennyf neu gennym ni opsiwn a ffefrir. n.
Atebodd pawb a ymatebodd i’r ymgynghoriad (3,419) gwestiwn 11. Nid oedd y mwyafrif (75%) o ymatebwyr eisiau newid i’r gofynion cofrestru presennol (‘Gwneud dim’). Dim ond cyfran fach o’r ymatebwyr (13%) a ddewisodd opsiwn 1 ac 11% yn unig a ddewisodd opsiwn 2. Nid oedd gan 2% o’r ymatebwyr opsiwn yr oeddent yn ei ffafrio.
Tabl 4: Dosbarthiad opsiynau dewisol ymatebwyr
| Opsiynau | Nifer yr ymatebion |
|---|---|
| Gwneud dim | 2,560 |
| Opsiwn 1 (yr opsiwn a ffefrir gan y llywodraeth) | 427 |
| Opsiwn 2 | 372 |
| Ddim yn ffafrio unrhyw opsiwn | 60 |
Tabl 5: Dadansoddiad yn ôl mathau o ymatebwyr i gwestiwn 11
| Ymatebwyr | Gwneud dim | Opsiwn 1 | Opsiwn 2 | Ddim yn ffafrio unrhyw opsiwn |
|---|---|---|---|---|
| Corff masnach y sector neu sefydliad aelodaeth | 20 | 10 | 1 | 3 |
| Sefydliad ymchwil | 5 | 1 | 1 | 0 |
| Elusen | 7 | 8 | 4 | 0 |
| Busnes | 35 | 37 | 8 | 1 |
| Awdurdod lleol | 0 | 27 | 0 | 0 |
| Unigolyn | 2,420 | 325 | 353 | 50 |
| Arall | 71 | 19 | 5 | 6 |
| Anhysbys (heb ei ateb) | 2 | 0 | 0 | 0 |
Sylwadau gan ymatebwyr o blaid ‘gwneud dim’
Roedd y rhan fwyaf o’r ymatebwyr yn ffafrio cadw’r gofynion cofrestru presennol. Gydag ymatebion a oedd yn dewis peidio â newid y gofynion cofrestru presennol, roedd 37% o’r farn bod yr opsiynau arfaethedig yn rhy fiwrocrataidd neu’n rhy feichus i geidwaid adar. Nododd rhai ymatebwyr (31%) fod y gofynion cofrestru dofednod gorfodol presennol yn ddigonol, a nododd 21% “hawl i breifatrwydd” fel eu rheswm dros gefnogi’r opsiwn hwn.
Sylwadau gan ymatebwyr o blaid opsiwn 1
Pan ddewisodd ymatebwyr opsiwn 1, nododd 48% y byddai’r newidiadau arfaethedig yn helpu i wella’r gallu i olrhain adar er mwyn rheoli bygythiadau clefydau yn effeithiol a mynd i’r afael ag achosion o ffliw adar. Nododd yr ymatebwyr hefyd y byddai’r gofyniad cofrestru gorfodol yn helpu’r llywodraeth i gyfleu gwybodaeth i geidwaid ynghylch bioddiogelwch, newidiadau mewn arferion gorau neu reoleiddio a gwybodaeth am gadw eu hadar yn iach.
Sylwadau gan ymatebwyr o blaid opsiwn 2
Roedd rhai ymatebwyr a oedd yn cefnogi opsiwn 2 (36%) yn teimlo na ddylid ystyried heidiau bach o adar yn risg, a mynegodd 27% bryderon y byddai’r opsiwn yn annog ceidwaid heidiau bach rhag cadw adar. Roedd ambell un hefyd yn mynegi pryderon ynghylch sut y byddai’r newidiadau arfaethedig yn cael eu gorfodi.
Cwestiwn 12: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â’r cynnig i ymestyn y gofynion cofrestru dofednod i gynnwys pob rhywogaeth o adar? Eglurwch y rhesymau dros eich ateb
Cafwyd 3,387 o ymatebion i’r cwestiwn hwn:
-
roedd 404 (12%) yn cytuno’n gryf
-
roedd 301 (9%) yn cytuno
-
roedd 228 (7%) yn niwtral
-
roedd 331 (10%) yn anghytuno
-
roedd 2,123 (62%) yn anghytuno’n gryf
Tabl 6: Dadansoddiad yn ôl mathau o ymatebwyr i gwestiwn 12
| Mathau o ymatebwyr | Cytuno’n gryf | Cytuno | Ddim yn cytuno nac yn anghytuno | Anghytuno | Anghytuno’n gryf | Ddim yn gwybod |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Corff masnach y sector neu sefydliad aelodaeth | 9 | 3 | 3 | 4 | 15 | |
| Sefydliad ymchwil | 2 | 0 | 0 | 1 | 4 | |
| Elusen | 7 | 2 | 0 | 0 | 10 | |
| Busnes | 32 | 10 | 6 | 3 | 30 | |
| Awdurdod lleol | 21 | 5 | 0 | 0 | 0 | |
| Unigolyn | 314 | 274 | 212 | 307 | 2,010 | |
| Arall | 19 | 7 | 7 | 15 | 53 | |
| Heb ateb | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 |
Mae’r sylwadau a ddaeth i law i’r cwestiwn hwn yn cyfateb i, ac yn gyson â’r ymatebion i gwestiwn 11. Roedd nifer o ymatebwyr (48%) a oedd yn gwrthwynebu’r cynnig i ymestyn y gofynion cofrestru gorfodol presennol i bob rhywogaeth o adar yn ystyried ei fod yn rhy fiwrocrataidd neu’n rhy feichus, gydag is-set yn nodi diffyg ymddiriedaeth yn sgil canfyddiad o or-reoleiddio a rheolaeth. Dywedodd rhai ymatebwyr (20%) y byddai’r estyniad arfaethedig yn torri ar breifatrwydd y ceidwaid.
Nododd rhai ymatebwyr (12%) na fyddai’r cynnig yn helpu i reoli lledaeniad ffliw adar yn ystod brigiad, gan nodi bod gan adar gwyllt fwy o ran yn lledu ffliw adar ymhlith adar a gedwir. Roedd ambell ymatebydd yn teimlo y dylai cofrestru adar yn wirfoddol yn hytrach na chofrestru pob aderyn yn orfodol fod yn ddigonol er mwyn i geidwaid dderbyn gwybodaeth bwysig am risgiau lleol o glefyd adar neu am frigidau o glefyd.
Roedd rhai ymatebwyr (21%) yn cefnogi’r cynnig i ymestyn y gofynion cofrestru gorfodol presennol i bob rhywogaeth o adar, gyda mwyafrif (60%) yn nodi y byddai’n cael effaith gadarnhaol wrth reoli ffliw adar a chlefydau adar eraill. Nododd rhai ymatebwyr fod pob rhywogaeth o adar, nid dofednod yn unig, yn agored i ffliw adar, gan dynnu sylw at yr angen i’r llywodraeth fandadu pob ceidwad i gofrestru eu hadar. Awgrymodd rhai ymatebwyr (18%) y byddai cofrestru pob rhywogaeth o adar yn caniatáu monitro ac adnabod yn well pe bai yna frigiadau o glefyd.
Roedd 15% o’r ymatebwyr a ddewisodd ‘ddim yn cytuno nac yn anghytuno’ yn ailadrodd pryderon bod y newidiadau arfaethedig yn fiwrocrataidd neu’n feichus, gydag is-set yn nodi diffyg ymddiriedaeth gyffredinol yn y broses gofrestru. Ychwanegodd rhai y byddai’r cynigion yn ddefnydd aneffeithiol o gyllid cyhoeddus.
Cwestiwn 13: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â’r cynigion i leihau trothwy cofrestru pob rhywogaeth o adar (ac eithrio adaranwes a gedwir yn gyfan gwbl mewn annedd ddomestig)? Eglurwch y rhesymau dros eich ateb.
Gofynnwyd i’r ymatebwyr i ba raddau yr oeddent yn cytuno neu’n anghytuno â’r cynnig i leihau’r trothwy cofrestru o 50 i naill ai un aderyn neu 10 aderyn. Derbyniwyd cyfanswm o 3,376 o ymatebion ar gyfer y cwestiwn hwn.
Dewisodd ymatebwyr fwy nag un opsiwn wrth ymateb i’r cwestiwn hwn trwy gytuno neu anghytuno â gostwng y trothwy cofrestru presennol o 50 i naill ai un aderyn neu 10 aderyn. Fodd bynnag, ni wnaeth 35 ateb y cwestiwn ynglŷn â’r gostyngiad o 50 i un, ac ni wnaeth 97 ateb y cwestiwn ynglŷn â gostyngiad o 50 i 10. Felly, gallai’r sylwadau a ddarperir fod mewn perthynas â chefnogi neu wrthwynebu gostwng y trothwy cofrestru o 50 i un, neu o 50 i 10, neu mewn perthynas â’r ddau.
Roedd yr adborth allweddol gan ymatebwyr, a oedd naill ai’n cefnogi neu’n gwrthwynebu’r gostyngiad yn y trothwy cofrestru o 50 i un aderyn neu i 10 aderyn, yn debyg i’r adborth a dderbyniwyd ar gyfer cwestiynau 11 a 12. Nid yw’r rhain wedi’u hailadrodd yma. Fodd bynnag, nododd nifer fach o ymatebwyr y gallai’r cynigion fod yn anodd eu gorfodi.
Tabl 7: Dadansoddiad o’r ymatebion i gwestiwn 13
| Math o ymatebydd | Cytuno’n gryf | Cytuno | Ddim yn cytuno nac yn anghytuno | Anghytuno | Anghytuno’n gryf | Ddim yn gwybod |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Gostyngiad o 50 i 1 | 342 | 153 | 75 | 251 | 2,499 | 34 |
| Gostyngiad o 50 i 10 | 225 | 291 | 476 | 239 | 2,032 | 29 |
Eithriad i geidwaid adar anwes (Cwestiwn 14)
Cwestiwn 14: A ydych chi’n meddwl y dylai adar anwes sy’n cael eu cadw mewn annedd ddomestig yn unig gael eu heithrio o’r cynnig i ymestyn y gofynion cofrestru gorfodol i bob rhywogaeth o adar? Eglurwch y rhesymau dros eich ymateb.
Cafodd y cwestiwn hwn 3,389 o ymatebion. Roedd y mwyafrif (79%) yn cytuno y dylid eithrio adar anwes o fewn anheddau domestig o’r cynnig i ymestyn y gofynion cofrestru gorfodol i bob rhywogaeth o adar. Ymatebodd 392 (12%) ‘nac ydw’, nad oeddent yn cytuno â’r eithriad. Nid oedd 324 (10%) yn siŵr neu nid oedd ganddynt farn.
Tabl 8: Dadansoddiad yn ôl mathau o ymatebwyr i gwestiwn 14
| Ymatebwyr | Oes | Nac oes | Ddim yn gwybod |
|---|---|---|---|
| Corff masnach y sector neu sefydliad aelodaeth | 26 | 4 | 4 |
| Sefydliad ymchwil | 7 | 0 | 0 |
| Elusen | 12 | 4 | 3 |
| Busnes | 54 | 21 | 6 |
| Awdurdod lleol | 14 | 9 | 3 |
| Unigolyn | 2,481 | 340 | 296 |
| Arall | 75 | 14 | 12 |
| Heb ateb | 2 | 0 | 0 |
Themâu allweddol
O’r rhai a ymatebodd ‘ydw’, roedd 48% yn teimlo y dylid ystyried bod adar cawell neu adar anwes a gedwir mewn anheddau domestig mewn risg isel iawn o ddod i gysylltiad â ffliw adar neu o ledaenu’r clefyd. Yn debyg i adborth o gwestiynau blaenorol, nododd 23% y byddai’r gofynion gorfodol arfaethedig yn feichus i geidwaid adar anwes. Mynegodd lleiafrif bach (11%) y dylai ceidwaid adar anwes gael yr hawl i breifatrwydd ac y dylent gael eu heithrio rhag unrhyw ofynion cofrestru gorfodol.
O’r rhai a ymatebodd ‘nac ydw’, roedd y mwyafrif (53%) yn teimlo na ddylai adar anwes sy’n cael eu cadw mewn annedd ddomestig beri risg o ran lledaenu clefydau adar hysbysadwy.
Roedd rhai ymatebwyr ar draws yr holl ymatebion (ydw, nac ydw, ddim yn gwybod) yn cwestiynu a ddylid ymestyn y diffiniad o adar anwes i gynnwys ieir anwes. Galwodd rhai ymatebwyr am eglurhad ar y diffiniad o adar anwes a’r hyn a olygir wrth nodi ‘o fewn annedd ddomestig’. Dywedodd ymatebydd o’r categori corff masnach y sector neu sefydliad aelodaeth y byddai “eglurder ar y diffiniad o adar anwes yn hanfodol i osgoi dryswch ymhlith perchnogion, er mwyn osgoi bylchau yn y gyfraith ac i leihau problemau lles anfwriadol posibl.”
Diweddariadau blynyddol gorfodol (cwestiynau 15 i 17
Cwestiwn 15: I ba raddau ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno â gorfodi pob ceidwad adar i adolygu a diweddaru ei wybodaeth ar y gofrestr yn flynyddol, a hynny erbyn dyddiad penodol? Eglurwch y rhesymau dros eich ateb.
Cafwyd 3,387 o ymatebion i’r cwestiwn hwn. O’u plith:
-
roedd 297 (9%) yn cytuno’n gryf
-
roedd 303 (9%) yn cytuno
-
roedd 221 (7%) ddim yn cytuno nac yn anghytuno
-
roedd 384 (11%) yn anghytuno
-
roedd 2,182 (64%) yn anghytuno’n gryf
Tabl 9: Dadansoddiad yn ôl mathau o ymatebwyr i gwestiwn
| Ymatebwyr | Cytuno’n gryf | Cytuno | Ddim yn cytuno nac yn anghytuno | Anghytuno | Anghytuno’n gryf |
|---|---|---|---|---|---|
| Corff masnach y sector neu sefydliad | 9 | 4 | 3 | 3 | 15 |
| Sefydliad ymchwil | 1 | 1 | 1 | 0 | 4 |
| Elusen | 6 | 4 | 1 | 1 | 7 |
| Busnes | 28 | 13 | 7 | 7 | 26 |
| Awdurdod lleol | 19 | 5 | 2 | 0 | 0 |
| Unigolyn | 217 | 271 | 199 | 364 | 2,066 |
| Arall | 17 | 5 | 8 | 8 | 63 |
| Heb ateb | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 |
Themâu allweddol
O’r rhai sy’n cefnogi’r diweddariad blynyddol gorfodol, tynnodd 72% sylw at bwysigrwydd cadw’r gofrestr yn gyfredol ac yn gywir, er mwyn sicrhau cydymffurfiaeth. Ychwanegodd rhai ymatebwyr y byddai’n ddefnyddiol pe bai negeseuon atgoffa blynyddol yn cael eu hanfon at geidwaid drwy’r system ar-lein arfaethedig i helpu i gynnal gwybodaeth. Nododd rhai ymatebwyr (20%) y dylid cynnal adolygiad blynyddol o’r wybodaeth ar y gofrestr. Awgrymwyd y posibilrwydd o gael gwahanol ofynion adrodd ar gyfer ceidwaid o lai na 50 o adar i’r rhai â 50 o adar neu fwy.
O’r rhai a oedd yn gwrthwynebu, roedd 56% o’r farn y byddai gorfodi ceidwaid i ddiweddaru eu gwybodaeth ar-lein yn rhy feichus i geidwaid, gyda rhai ymatebwyr yn ychwanegu nad oedd y broses arfaethedig yn ddefnydd effeithiol o gyllid cyhoeddus. Codwyd hawl ceidwaid i breifatrwydd unwaith eto fel pryder.
Cwestiwn 16: Yn dilyn ymlaen o gwestiwn 15, pryd ydych chi’n meddwl y dylid anfon y nodyn atgoffa blynyddol at geidwaid?
Atebwyd y cwestiwn hwn gan 3,387 o ymatebwyr. O’r rhai a atebodd:
-
dewisodd 121 (4%) 1 Mehefin bob blwyddyn
-
dewisodd 68 (2%) 1 Gorffennaf bob blwyddyn
-
dewisodd 172 (5%) 1 Rhagfyr bob blwyddyn
-
nid oedd gan 1,323 (39%) opsiwn a ffefrir
-
dewisodd 1,693 (50%) ‘arall’
Roedd 50% o’r ymatebwyr wedi dewis ‘arall’ mewn ymateb i’r cwestiwn. Roedd y mwyafrif (94%) ohonynt yn gwrthwynebu’r cynnig i’w wneud yn ofynnol i geidwaid adolygu a diweddaru eu gwybodaeth yn flynyddol yng nghwestiwn 15.
Tabl 10: Dadansoddiad yn ôl mathau o ymatebwyr i gwestiwn 16
| Ymatebwyr | 1 Mehefin bob blwyddyn | 1 Gorffennaf bob blwyddyn | 1 Rhagfyr bob blwyddyn | Ddim yn ffafrio unrhyw opsiwn | Arall |
|---|---|---|---|---|---|
| Corff masnach y sector neu sefydliad | 2 | 2 | 3 | 10 | 17 |
| Sefydliad ymchwil | 1 | 0 | 0 | 2 | 4 |
| Elusen | 0 | 1 | 2 | 12 | 4 |
| Busnes | 8 | 6 | 13 | 25 | 29 |
| Awdurdod lleo | 4 | 5 | 0 | 14 | 3 |
| Unigolyn | 113 | 52 | 146 | 1,225 | 1,581 |
| Arall | 3 | 2 | 8 | 35 | 55 |
Nododd rhai o’r ymatebwyr fod 1 Rhagfyr yn ddyddiad da i anfon nodiadau atgoffa blynyddol at geidwaid i ddiweddaru eu gwybodaeth ar y gofrestr, gan ddweud ei bod yn dymor llai prysur i fridwyr, a bod hwn yn gyfnod pan oedd niferoedd yr adar yn fwyaf sefydlog. Roedd yn well gan rai ymatebwyr naill ai 1 Mehefin neu 1 Gorffennaf fel dyddiadau ar gyfer anfon nodiadau atgoffa blynyddol at geidwaid i ddiweddaru eu gwybodaeth ar y gofrestr. Nodwyd bod y ddau ddyddiad y tu allan i’r tymhorau bridio neu ddeor, ond cyn y tymor ffliw adar risg uchel. Y dyddiadau eraill a awgrymwyd oedd 1 Ionawr, 1 Chwefror ac 1 Ebrill.
Cwestiwn 17: Yn eich barn chi, a yw’r cyfnod pontio arfaethedig o 12 mis ar gyfer y gofynion diweddaru blynyddol gorfodol newydd yn rhesymol? Neu yn rhy fyr? Neu yn rhy hir? Neu ddim yn gwybod/dim sylw? Eglurwch y rhesymau dros eich ateb.
Atebwyd y cwestiwn hwn gan 3,387 o ymatebwyr. O’r rhai a ymatebodd, nid oedd 53% yn gwybod neu nid oedd ganddynt unrhyw sylw i’w wneud o ran y cyfnod pontio arfaethedig. Dywedodd 24% fod y cyfnod pontio arfaethedig yn rhy fyr. Dywedodd 20% fod y cyfnod yn rhesymol a dywedodd 3% ei fod yn rhy hir.
Cododd ambell ymatebwr fater mynediad at borth ar-lein, gan nodi nad oes gan bob unigolyn fynediad at y rhyngrwyd ac y gallent ei chael hi’n anodd cofrestru eu hadar trwy borth ar-lein. Nododd rhai hefyd y byddai’n ofynnol cael ymgyrch ymwybyddiaeth y cyhoedd gan y llywodraeth i yrru newidiadau arfaethedig yn eu blaen er mwyn sicrhau cydymffurfiaeth.
Tabl 11: Dadansoddiad o’r mathau o ymatebwyr i gwestiynau 17
| Atebwyr | Rhesymol | Rhy fyr | Rhy hir | Ddim yn gwybod/Dim sylw |
|---|---|---|---|---|
| Corff masnach y sector neu sefydliad | 8 | 7 | 1 | 18 |
| Sefydliad ymchwil | 2 | 1 | 0 | 4 |
| Elusen | 8 | 2 | 1 | 8 |
| Busnes | 26 | 10 | 13 | 32 |
| Awdurdod lleo | 15 | 4 | 4 | 3 |
| Unigolyn | 600 | 749 | 76 | 1,692 |
| Arall | 20 | 33 | 7 | 41 |
| Heb ateb | 0 | 0 | 0 | 2 |
Gwybodaeth ychwanegol (Cwestiynau 18 i 20)
Roedd cwestiynau 18 a 19 yn gofyn am wybodaeth neu dystiolaeth ychwanegol ar effeithiau posibl newidiadau arfaethedig o dan opsiwn 1 neu opsiwn 2.
Cwestiwn 18: A oes gennych wybodaeth neu dystiolaeth ychwanegol am effeithiau posibl y diwygiad arfaethedig i’r gofynion cofrestru dofednod gorfodol a’r estyniad i bob rhywogaeth o adar fel y nodir yn opsiwn 1?
Cwestiwn 19: A oes gennych wybodaeth neu dystiolaeth ychwanegol am effeithiau posibl y diwygiad arfaethedig i’r gofynion cofrestru dofednod gorfodol a’r estyniad i geidwaid 10 aderyn neu fwy fel y nodir yn opsiwn 2?
Mae’r ymatebion a ddaeth i law i’r cwestiynau hyn yn cyfateb i, ac yn gyson â’r ymatebion i gwestiwn 11. Ailadroddodd ymatebwyr i gwestiynau 18 ac 19 a oedd o blaid yr opsiwn ‘gwneud dim’ eu bod yn anghytuno â’r cynigion i ymestyn y gofynion cofrestru dofednod gorfodol presennol (un aderyn neu 10 aderyn). Mae’r themâu allweddol yr un fath â’r rhai a nodir yng nghwestiynau 11 a 12. Felly, nid ydynt yn cael eu hailadrodd yma.
Cwestiwn 20: A oes unrhyw beth arall yr hoffech ei ddweud wrthym ynglŷn â’r diwygiadau arfaethedig i’r gofynion cofrestru?
Ymatebodd 3,387 i’r cwestiwn hwn, a dim ond 2,025 ohonynt a roddodd sylwadau pellach.
Themâu allweddol
Ailadroddodd 27% o’r ymatebwyr eu bod yn cefnogi’r gofynion dofednod gorfodol presennol (‘gwneud dim’). Dywedodd 21% o’r ymatebwyr y byddai’r newidiadau arfaethedig yn atal ceidwaid rhag cadw adar. Dywedodd 16% y byddai’r newidiadau arfaethedig i’r gofyniad cofrestru gorfodol yn arwain at gostau ychwanegol i geidwaid.
Ailadroddodd 15% o’r ymatebwyr fod y newidiadau arfaethedig yn cael eu hystyried yn fiwrocrataidd neu’n feichus, gyda rhai yn ychwanegu bod ganddynt ddiffyg ymddiriedaeth gyffredinol yn y broses neu yn y llywodraeth.
Daeth nifer o themâu a materion cyffredinol i’r amlwg hefyd o’r ymatebion i’r ymgynghoriad. Roedd y rhain yn cynnwys:
-
mater mynediad at borth cofrestru ar-lein i unigolion heb fynediad at y rhyngrwyd
-
yr angen am ymgyrchoedd codi ymwybyddiaeth ynglŷn â’r newidiadau arfaethedig i ofynion cofrestru er mwyn sicrhau cydymffurfiaeth
-
yr angen i wneud y broses gofrestru’n syml, yn hawdd ac yn hawdd ei defnyddio
-
y cais i sicrhau bod gofynion cofrestru gwahanol ar gyfer ceidwaid gyda llai na 50 o adar o’i gymharu â’r rhai sydd â dros 50 o adar
-
yr angen am eglurder ynghylch sut y byddai’r newidiadau arfaethedig yn cael eu gorfodi
Ymateb y Llywodraeth a’r camau nesaf
Hoffem ddiolch i’r holl ymatebwyr a gyfrannodd at yr ymgynghoriad.
Rydym wedi ystyried yn ofalus yr ymatebion i’r opsiynau i ymestyn y gofynion cofrestru dofednod presennol, gan gynnwys yr opsiwn ‘gwneud dim’. Mae’r llywodraeth yn cydnabod, er bod y rhan fwyaf o’r ymatebwyr i’r ymgynghoriad yn anghytuno â gwneud newidiadau i’r gofynion cofrestru dofednod gorfodol presennol, roedd yna gytundeb gan nifer o ymatebwyr y dylid lleihau’r trothwy cofrestru o 50 o adar i un neu 10.
Rydym yn ddiolchgar iawn am y diddordeb yn yr ymgynghoriad hwn. Ar ôl ystyried yr ymatebion i’r ymgynghoriad yn briodol a chymryd i ystyriaeth amcanion y llywodraeth i fynd i’r afael ag achosion o glefydau adar hysbysadwy (fel ffliw adar) mewn adar a gedwir, rydym yn bwriadu gweithredu opsiwn 1.
Bydd ymestyn y cofrestru gorfodol presennol i bob rhywogaeth o adar drwy leihau’r trothwy i un yn sicrhau bod gennym wybodaeth am leoliad yr holl adar sydd mewn perygl (dofednod ac adar caeth eraill). Mae hyn yn bwysig wrth geisio atal a rheoli brigiaau o glefyd adar hysbysadwy, fel ffliw adar. Gall achosion o ffliw adar, hyd yn oed mewn heidiau bach, olygu costau sylweddol i’r llywodraeth, i ddiwydiant ac i’r trethdalwr. Bydd gwybod lleoliad yr holl adar sydd mewn perygl yn galluogi’r llywodraeth i gyfathrebu â’r holl geidwaid adar pan fydd risg uwch o lediad ffliw adar, ac yn ystod brigiadau o ffliw adar a chlefyd Newcastle, ar fesurau y mae angen iddynt eu cymryd i amddiffyn iechyd eu hadar ac atal clefydau rhag lledaenu. Mae ymestyn y cofrestru hefyd yn ein galluogi i gynnal gwyliadwriaeth:
-
i fodloni mesurau rheoli clefydau a nodir mewn deddfwriaeth ddomestig a
-
chyflawni gofynion rhyddid rhag clefyd yr UE at ddibenion masnach, yn dilyn brigiad o glefyd ym Mhrydain Fawr
Bydd gorfodi pob ceidwad i ddiweddaru ei wybodaeth ar y gofrestr yn flynyddol yn sicrhau cywirdeb y data a bydd yn helpu i gydymffurfio â mesurau cofrestru gorfodol sy’n cael eu cyflwyno.
Gwnaethom nodi’r angen am eglurder o ran y diffiniad o adar anwes ac anheddau domestig y bu ymatebwyr yn gofyn amdano. Mae dofednod ac adar caeth eraill (gan gynnwys adar anwes) yn agored i glefydau adar hysbysadwy (fel ffliw adar a chlefyd Newcastle). Fodd bynnag, rydym yn derbyn bod rhai adar cawell sy’n cael eu cadw dan do yn rhai risg isel iawn, o ystyried eu lleoliad. Felly, ein bwriad yw eithrio adar parotaidd a golfanaidd a gedwir mewn ‘tŷ adar’ pwrpasol heb unrhyw fynediad i’r ardal allanol o’r gofyniad cofrestru gorfodol. Bydd y meini prawf eithrio a’r diffiniad perthnasol o ardal allanol yn fwy clir yn y ddeddfwriaeth.
Rydym yn deall bod y mwyafrif o’r ymatebwyr yn teimlo bod y newidiadau arfaethedig yn rhy fiwrocrataidd ac yn feichus. Rydym yn cytuno y dylai’r broses ar gyfer cofrestru a diweddariadau blynyddol fod mor syml â phosibl. Fel y nodwyd yn y cyfnod ymgynghori, rydym ar hyn o bryd yn gweithio ar symleiddio’r broses gofrestru trwy gyflwyno porth ar-lein. Bydd hyn yn caniatáu i geidwaid newydd gofrestru eu hadar ar-lein, neu i geidwaid presennol gael mynediad at eu cofnod neu ddadgofrestru a diweddaru os nad ydynt bellach yn cadw adar. Bydd y broses gofrestru newydd yn symlach ac yn hawdd ei defnyddio heb fiwrocratiaeth a gwaith papur diangen. Bydd canllawiau hefyd yn cael eu darparu i helpu ceidwaid i lywio’r system newydd. Rydym hefyd yn cydnabod nad yw pobl bob amser yn teimlo’n hyderus yn defnyddio meddalwedd ddigidol, a byddwn yn archwilio ffyrdd o gefnogi hyn.
Awdurdodau lleol sy’n gyfrifol am orfodi’r gofynion cofrestru dofednod presennol a byddant yn cadw’r cyfrifoldeb hwn o dan y newidiadau arfaethedig. Bydd awdurdodau lleol yn parhau i gymryd ymagwedd cam wrth gam tuag at orfodi, gan gynghori ceidwaid o’u dyletswydd. Bydd camau gorfodi ffurfiol yn cael eu hystyried ar gyfer diffyg cydymffurfiaeth barhaus yn unig.
Y Camau Nesaf
Bydd y newidiadau arfaethedig yn cael eu gweithredu mewn 2 gam. Byddai’r gofynion cofrestru gorfodol yn berthnasol o ddiwedd yr haf neu ddechrau hydref 2024 a’r diweddariadau blynyddol gorfodol 12 mis wedyn.
Bydd Defra, Llywodraeth yr Alban a Llywodraeth Cymru yn lansio ymgyrch ymwybyddiaeth gyhoeddus ar y cyd cyn i’r gofynion newydd ddod i rym. Byddwn yn cymryd y camau hyn i godi ymwybyddiaeth a dealltwriaeth ymhlith yr holl geidwaid adar cyn i’r gofynion cofrestru gorfodol newydd ddod i rym. Mae hyn yn arbennig o bwysig i’r rhai nad yw’n ofynnol yn gyfreithiol iddynt gofrestru eu hadar ar hyn o bryd.
Mae Defra, Llywodraeth yr Alban a Llywodraeth Cymru yn cynnig gweithredu’r mesurau newydd drwy’r ddeddfwriaeth ganlynol:
-
yn Lloegr
-
yn yr Alban
-
yng Nghymru
Atodiad A: rhestr o’r ymatebwyr
Rhestr o ymgyngoreion a ymatebodd i’r ymgynghoriad hwn ac nad oeddent yn gofyn am gyfrinachedd.
-
2 Sisters Food Group
-
AF Beavan & Co
-
AM Doble
-
AFD Roberts Farm
-
Adams & Thom
-
AJ ac EJ Philip
-
Ama
-
Anglia Free Range Eggs Ltd
-
Cymdeithas Prif Swyddogion Safonau Masnach
-
Australian Finch Society UK
-
Avara Foods Ltd
-
Aviagen Turkeys Ltd
-
Avicultural Society
-
Banham Poultry (2018) Ltd
-
Border Convention
-
Bridgers Farm Ltd
-
Cyngor Dinas Bryste
-
British and Irish Association of Zoos and Aquariums
-
British Association for Shooting and Conservation
-
Cyngor Adar Prydain
-
Cyngor Diwydiant Wyau Prydain
-
Cymdeithas Cynhyrchwyr Wyau Maes Prydain
-
British International Championship Club
-
Cyngor Dofednod Prydain
-
Cymdeithas Milfeddygol Anifeiliaid Bach Prydain
-
Cymdeithas Milfeddygon Prydain
-
Cymdeithas Ddofednod Milfeddygol Prydain
-
Cymdeithas Swolegol Milfeddygol Prydain
-
Brownies Bespoke Aviaries
-
Cyngor Bwrdeistref Broxtowe
-
Bruce Howell Waterfowl
-
Safonau Masnach CBS Caerffili
-
Grŵp rhanbarthol Iechyd Anifeiliaid yr Awdurdod Safonau Masnach Ganolog (Centsa)
-
Cheshire Hawking Club
-
Cheshire Pheasants
-
Chickens To Your Door
-
Dinas Newcastle upon Tyne
-
Canary Colour Breeders’ Association
-
Countryside Alliance
-
Croft 2 Lee
-
Cumbria Region – Royal Pigeon Racing Association
-
Dementia Pioneers CIC
-
DJ ac MP Mills
-
Cymdeithas Safonau Masnach Dwyrain Lloegr – grŵp gorchwyl iechyd a lles anifeiliaid
-
Cyngor Sir Dwyrain Sussex – Safonau Masnach
-
Cyngor Sir Essex
-
Undeb Amaethwyr Cymru
-
Female Falconers Club
-
Force Brewery Limited
-
Frankiss Ltd
-
Gateshead and Newcastle Budgerigar Society
-
Glenrath Farms Ltd
-
GNF a GA Browning
-
Go Active Falconry
-
Hailsham & District Bird Club
-
Havant & Solent Cage Bird Societies
-
Hazelgrove farm
-
High View Farm
-
Highland Eggs (Scotland) Ltd
-
Homestead Farm
-
Humphreys
-
Intake Farm
-
Canolfan Ryngwladol ar gyfer Adar Ysglyfaethus
-
Cyngor Ynys Wyth
-
IWC Ltd
-
J Priestner Partnership
-
Cyngor Kirklees
-
Laying Hen Welfare Forum
-
LCS Agriculture Ltd
-
Lizard Canary Association of Great Britain
-
Cyngor Tref Loftus
-
Logie Farms
-
Bwrdeistref Bromley yn Llundain
-
MJ Hayward & Sons
-
Mainline Growers Ltd
-
Market Bosworth Farm Sales Ltd
-
Midlothian Federation
-
Miss Sally E Crowe
-
Morndyke Parrot Sanctuary
-
Muirmill Farm
-
Panel Cenedlaethol Iechyd a Lles Anifeiliaid
-
National Centre for Birds of Prey
-
Undeb Cenedlaethol yr Amaethwyr (NFU)
-
NFU Cymru
-
NFU Yr Alban
-
Cyngor Sir Norfolk – Safonau Masnach
-
North Devon Hawk Walks
-
Grŵp Iechyd a Lles Anifeiliaid Cymdeithas Safonau Masnach Gogledd-ddwyrain Lloegr (NETSA Region)
-
North of Scotland Gloster Club/Publicity Officer Portknockie Cage Bird Society
-
Norwich City Flying Club
-
Safonau Masnach Cyngor Swydd Nottingham
-
P ac M Bennion
-
PD Hook (Hatcheries) Ltd
-
Paradise Park
-
Paradise Pets Ltd
-
Parrot Trust Scotland
-
Poultry Health Services
-
Cyngor Sir Powys – Gwasanaeth Safonau Masnach
-
RJ Harbottle (Farm)
-
RG ac RJ Allen
-
Royal Pigeon Racing Association
-
Y Gymdeithas Frenhinol er Gwarchod Adar
-
Y Coleg Milfeddygol Brenhinol
-
RSPCA
-
Rutland Poultry Ltd
-
S J Bridger
-
S. Holmes agricultural services
-
Cyngor Dinas Salford
-
Scottish Homing Union
-
Scrumptious Eggs
-
West Wales Fife Fancy Canary Club
-
Shotton & Trimdon Federation
-
Cyngor Swydd Amwythig
-
Shropshire Good Food Partnership
-
Shropshire One Loft Race
-
Soames Trust
-
South Essex wildlife hospital
-
Cyngor Dinas Stoke
-
Safonau Masnach Cyngor Sir Suffolk
-
Sundean Vet Group
-
The British Hen Welfare Trust
-
The Canary Council and The National Council for Aviculture
-
The Falconry School
-
The Game Farmers’ Association
-
The Hawk Board
-
The Lakes Free Range Egg Co Ltd
-
The Lancashire British Bird Mule and Hybrid Club
-
The International Ornithological Association
-
The New Arc Wildlife Rescue
-
The Owls Trust
-
The Scots Fancy Specialist Club
-
The Self Help Group for Farmers, Pet Owners and Others experiencing difficulties with the RSPCA)
-
TIR Bach Smallholding Ltd
-
Trading Standards Southeast Limited – Southeast Animal Health and Welfare Panel
-
Cymdeithas Byjerigars Cymru
-
Cymdeithas Hebogiaid Cymru
-
Undeb Colomennod Dychwel Cymru
-
West Grinstead Bird Society
-
Westland Barton Ltd
-
Wickerty Snook Ornamental
-
Waterfowl Breeding Farm
-
Wild Things Rescue
-
Cyngor Metropolitan Cilgwri
-
Wolds And District Flying Club
-
Woofferton Poultry Ltd
-
Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam
-
WT ac RT Greenhill
-
WWT Slimbridge Living Collection