扒哥吃瓜

Mae dosbarthu ardal gynhyrchu yn pennu pa driniaeth sy鈥檔 ofynnol cyn y gellir rhoi Molysgiaid Dwygragennog Byw (pysgod cregyn)聽ar y farchnad i鈥檞 bwyta gan bobl.

Mae ardaloedd cynhyrchu ac ailosod pysgod cregyn yn cael eu dosbarthu yn 么l y lefelau E. coli sydd wedi鈥檜 canfod o fewn cnawd pysgod cregyn.

Lefelau o E. coli a ganiateir

Mae lefelau E. coli yn cael eu mesur fesul 100g o gnawd.

Ym mhob achos, mae鈥檙 safonau iechyd wedi鈥檜 nodi yn:

• Atodiad III i Reoliad Cyfraith yr Undeb Ewropeaidd a gymathwyd聽(CE)聽853/2004
• Erthyglau 53, 54 a 55 o Reoliad Cyfraith yr Undeb Ewropeaidd a gymathwyd (UE) 2019/627

Rhaid hefyd bodloni meini prawf microbiolegol y cynnyrch terfynol a bennir yn Rheoliad Cyfraith yr Undeb Ewropeaidd a gymathwyd (CE) 2073/2005.

Bydd yr ardal gynhyrchu yn cael ei dosbarthu鈥檔 A, B neu C. Ardaloedd A yw鈥檙 lleiaf halogedig ac ardaloedd C yw鈥檙 mwyaf. Mae lefel y driniaeth sy鈥檔 ofynnol i gael gwared ar halogiad o鈥檙 molysgiaid dwygragennog byw ar 么l cynaeafu yn dibynnu ar y dosbarthu hwn. Os nad oes modd cyflawni dosbarth C oherwydd lefelau halogi sy鈥檔 uchel, yna efallai y bydd cynaeafu o鈥檙 ardal yn cael ei wahardd.

Dyma鈥檙 safonau y mae鈥檔 rhaid eu cyflawni a lefel y driniaeth sy鈥檔 ofynnol ar gyfer pob dosbarthiad:聽

Dosbarth A

• angen o leiaf 10 sampl bob blwyddyn
• rhaid i 80% o ganlyniadau samplu fod yn llai na neu鈥檔聽hafal i 230 E. coli/100g
• ni all unrhyw ganlyniadau fod yn fwy na 700 E. coli/100g

Gellir cynaeafu pysgod cregyn byw ar gyfer eu bwyta gan bobl yn uniongyrchol os caiff gofynion safonol y cynnyrch terfynol eu bodloni.

顿辞蝉产补谤迟丑听叠

• angen o leiaf 8 sampl bob blwyddyn
• rhaid i 90% o ganlyniadau samplu fod yn llai na neu鈥檔 hafal i聽4,600 E. coli/100g
• ni all unrhyw ganlyniad sampl fod yn fwy na 46,000 E. coli/100g

Gellir cyflenwi pysgod cregyn byw i鈥檞 bwyta gan bobl ar 么l un o鈥檙 prosesau canlynol:

• puro mewn sefydliad cymeradwy
• ailosod am o leiaf mis mewn ardal ailosod Dosbarth A dosbarthedig
• proses trin 芒 gwres wedi鈥檌 chymeradwyo

Cymru a Lloegr

Mae yna system ddosbarthu hirdymor ar gyfer gwelyau dosbarth B yng Nghymru a Lloegr. Nod y system yw dangos mwy o sefydlogrwydd yn y dosbarthiadau sy鈥檔 seiliedig ar gydymffurfiaeth dros gyfnod o bum mlynedd yn hytrach na鈥檙 tair blynedd safonol.

Dosbarth C

• angen o leiaf 8 sampl bob blwyddyn
• rhaid i bob canlyniad sampl fod yn llai na neu鈥檔 hafal i 46,000 E. coli/100g

Gellir ond gwerthu pysgod cregyn i鈥檞聽bwyta ar 么l cwblhau un o鈥檙 prosesau canlynol:

• ailosod am o leiaf ddeufis聽mewn ardal ailosod dosbarth B gymeradwy cyn cael triniaeth mewn canolfan buro gymeradwy
• ailosod am o leiaf ddeufis mewn ardal ailosod dosbarth A gymeradwy
• ar 么l proses trin 芒 gwres sydd wedi鈥檌 chymeradwyo

Ardaloedd sydd wedi鈥檜 gwahardd聽

Ni ddylai pysgod cregyn聽o ardaloedd sydd 芒 chanlyniadau lefel gwaharddedig (mwy na 46,000 E. coli/100g) fod yn destun cynhyrchu na chael eu cynaeafu.

Puro pysgod cregyn

Gellir puro pysgod cregyn trwy eu dal mewn tanciau pwrpasol o dd诺r m么r gl芒n neu artiffisial. Mae鈥檙 pysgod cregyn yn cael eu gosod mewn d诺r am yr amser angenrheidiol i leihau halogiad i鈥檞 gwneud yn addas i鈥檞 bwyta gan bobl. Mae鈥檙 amodau d诺r yn annog y pysgod cregyn i hidlo halogion fel E. coli.

Mae canolfannau dosbarthu yn ardaloedd ar neu oddi ar y lan sy鈥檔 prosesu molysgiaid dwygragennog byw sy鈥檔 addas i鈥檞 bwyta gan bobl.

Rhaid i bob sefydliad puro a dosbarthu gael eu cymeradwyo gan eich awdurdod lleol. Mae鈥檔 rhaid i chi fodloni鈥檙 gofynion penodol ar gyfer canolfannau puro a dosbarthu yn Atodiad III i Reoliad Cyfraith yr Undeb Ewropeaidd a gymathwyd (CE) 853/2004.

Proses ymgeisio

Dosbarthiad posib a llenwi鈥檙 ffurflen

Os oes gennych chi ddiddordeb mewn egwyddor mewn cynaeafu/pysgota neu ailosod pysgod cregyn yng Nghymru, yn Lloegr ac yng Ngogledd Iwerddon, bydd angen i chi wneud cais i ddosbarthu鈥檙 ardal gynhyrchu yn gyntaf. Dylai鈥檙 ymgeisydd (y cynaeafwr) ar y cyd 芒鈥檙 awdurdod lleol lenwi ffurflen gais ar gyfer yr ardal gynhyrchu neu鈥檙 ardal ailosod.

Byddwch cystal 芒 yn electronig, ynghyd 芒 map addas ac unrhyw wybodaeth ategol berthnasol arall. Peidiwch 芒 llenwi鈥檙 ffurflen hon ar bapur. Ni fyddwn yn derbyn cop茂au caled na rhai wedi鈥檜 sganio.

Cofiwch nad yw dosbarthu ardal gynaeafu pysgod cregyn yn rhoi鈥檙 hawl i gynaeafu pysgod cregyn.

Efallai y bydd angen caniat芒d arnoch chi gan gyrff eraill cyn bwrw ati. Cyfrifoldeb yr ymgeisydd yw sicrhau鈥檙 caniat芒d hwn, yn 么l yr angen, ac i鈥檙 awdurdod lleol wirio bod popeth yn ei le, gan gynnwys gallu鈥檙 awdurdod lleol hwnnw聽i samplu ar gyfer monitro parhaus, cyn i鈥檙 cais gael ei gyflwyno i鈥檙 ASB.

Ar 么l i chi anfon y ffurflen

Ar 么l i鈥檆h cais ddod i law, byddwn ni鈥檔 ei wirio ac yn gofyn am ragor o wybodaeth neu eglurhad pellach os bydd angen. Unwaith y byddwn ni鈥檔 fodlon, byddwn ni鈥檔 ei hanfon at ein contractiwr i gynnal arolwg glanweithiol (鈥榮anitary鈥�) os oes angen.

Mae arolwg glanweithiol yn asesiad o鈥檙 ffynonellau llygredd sy鈥檔 effeithio ar yr ardal gyneafu, er mwyn pennu pwyntiau samplu priodol a chynllun samplu ar gyfer dosbarthu posibl.

Mae angen deg sampl rheolaethau swyddogol, a gymerir gan yr awdurdod lleol yng Nghymru ac yn Lloegr ac amrywiaeth o gyrff samplu yng Ngogledd Iwerddon, o leiaf wythnos ar wah芒n er mwyn gallu dosbarthu dros dro. Ar 么l blwyddyn lawn o waith samplu rheolaethau swyddogol, gellir rhoi dosbarthiad blynyddol.

Mae angen o leiaf 16 wythnos o ddyddiad cyflwyno鈥檙 cais cyn y gellir dechrau cyneafu pysgod cregyn, gan ddibynnu ar gymeradwyo dosbarthiad.

Mae rhagor o wybodaeth am y broses ddosbarthu ar gael yn y protocol dosbarthu.

Ymdrin 芒 chanlyniadau uchel

Mae grwpiau gweithredu lleol yn bodoli yng Nghymru ac yn Lloegr.

Caiff gr诺p gweithredu lleol ei arwain gan eich awdurdod lleol a gall gynnwys grwpiau diwydiant lleol, pysgotwyr neu gasglwyr pysgod cregyn a rhanddeiliaid eraill a all gyfrannu at yr ymchwiliad, er enghraifft聽Cyfoeth Naturiol Cymru,聽Asiantaeth yr Amgylchedd a Chwmn茂au D诺r. 聽

Mae鈥檙 gr诺p hwn yn ymdrin 芒 chanlyniadau uchel ac yn ystyried a ddylid:

• cau鈥檙 gwely
• hysbysu鈥檙 cynaeafwyr
• gweithredu i ddiogelu iechyd y cyhoedd
• cydweithio 芒 thimau digwyddiadau bwyd yr Asiantaeth Safonau Bwyd pan fo angen

I gael rhagor o wybodaeth, darllenwch聽ein .

Cynlluniau gweithredu

Penderfynir ar gynlluniau gweithredu lleol gan ddefnyddio ffactorau ac amodau lleol. Bydd faint o fanylion yn y cynllun yn dibynnu ar:

• nifer a maint y gwelyau pysgod cregyn dan gyfrifoldeb yr awdurdod bwyd lleol
• unrhyw amodau lleol arbennig
• nifer y rhanddeiliaid dan sylw

Camau gweithredu

Mae camau gweithredu yn berthnasol i bob dosbarth o welyau pysgod cregyn. Byddant yn cael eu gweithredu pan fydd eich canlyniadau yn uwch na鈥檙 lefel a ganiateir.

Mae鈥檔 bosibl y caiff gwely ei israddio neu ei gau dros dro fel rhan o fesurau rheoli tymor byr yn ystod cam gweithredu.

Er mwyn ailagor y gwely yn ei ddosbarthiad blaenorol, mae鈥檔 rhaid cymryd dau sampl boddhaol yn olynol o leiaf saith diwrnod ar wah芒n.

Dechreuwn ymchwilio i ganlyniadau dosbarthiad sydd, er enghraifft, yn uwch na鈥檙 trothwy ar gyfer y dosbarthiad a ddyfarnwyd.

Gofynnir i wybodaeth gan聽DAERA, NIEA a chynaeafwyr geisio sefydlu achos y canlyniad uwch a phenderfynu ar weithredu yn y dyfodol.

Bydd unrhyw ardaloedd gyda chanlyniadau uwchben y lefel a ganiateir ar gau ar gyfer cynaeafu.

Rhestr ddosbarthu a chynlluniau samplu cyfredol

Diweddarwyd ddiwethaf 3 Awst 2026.

Cynlluniau samplu ar gyfer monitro biotocsinau a ffytoplanctonau mewn ardaloedd cynhyrchu

Gwybodaeth atodol

Mae鈥檙 holl ardaloedd a restrir wedi鈥檜 dynodi ar gyfer rhywogaethau y gellir eu cynaeafu yn ogystal 芒 dosbarthiadau dyfroedd pysgod cregyn. Os oes rhywogaethau eraill ar wah芒n i鈥檙 rhai a restrir o ddiddordeb masnachol, dylid ceisio cyngor y聽shellfish@food.gov.uk聽cyn unrhyw gynaeafu. Dyma鈥檙 gwahanol rywogaethau a ddynodwyd yn y rhestr:

Rhywogaethau a ddynodwyd ar gyfer cynaeafu

Cerastoderma edule	Cocos bwytadwy cyffredin/Common edible cockle
Mytilus spp.	Mytilus edulis (cregyn gleision/blue mussel), Mytilus galloprovincialis (cregyn gleision M么r y Canoldir/Mediterranean mussel) a hybridiau
Ostrea edulis	Wystrys Frodorol neu Wastad/Native or Flat Oyster
Crassostrea gigas	Wystrys y M么r Tawel/Pacific Oyster
Mercenaria mercenaria	Cregyn Berffro Caled/Hard clam
Spisula solida	Cregyn trwchus/Thick trough shell
Ensis spp.	Cyllyll-m么r/Razor clams
Pecten maximus	Cregyn Bylchog Mawr neu Gregyn y Brenin/Great or King Scallop
Mya arenaria	Pysgod Geirwon Bach/Gapers
Mimachlamys varia	Cregyn Bylchog Amrywiol/Variegated Scallop
Tapes spp.	Tapes philippinarum (Cregyn Cylchog Manila/Manila clam), Tapes decussatus (Palourde, Cregyn Cylchog Brodorol neu Gregyn Cylchog Cywennod/native clam or carpet shell clam)

Nodiadau Esboniadol

Mae鈥檙 rhifau yn y golofn 鈥淣odyn esboniadol鈥� yn nodi bod angen ystyried gwybodaeth ychwanegol mewn perthynas 芒 statws dosbarthu ardal.

1.聽Mae dosbarthiad yn amodol ar gyfer ardaloedd newydd eu dosbarthu sydd 芒 llai na 12 mis o waith samplu.

1c.聽Roedd anawsterau samplu a diffyg canlyniadau yn 2019-20 o ganlyniad i effaith COVID-19. Os oedd ffactorau eraill hefyd yn achosi diffyg, yna dim ond pan fo nifer y canlyniadau, a gollwyd oherwydd Covid yn benodol, wedi achosi i nifer y samplau fod yn llai na 10 dros y flwyddyn adolygu y rhoddir 1c.

2.聽Ardal wedi鈥檌 dad-ddosbarthu dros dro oherwydd nad yw鈥檙 gwely鈥檔 weithgar yn fasnachol a chytunwyd ar gyfradd is o fonitro gyda鈥檙 awdurdod lleol.

3.聽Canlyniadau sampl annigonol i asesu鈥檔 llawn effaith newidiadau mewn ansawdd d诺r,
er enghraifft, cynlluniau carthion a thrin carthion newydd, ffactorau twristiaeth ac ati.

4.聽Canlyniadau鈥檔 agos at y terfyn goddefiant. Mae鈥檔 bosib y bydd modd israddio os bydd methiannau pellach.

5.聽Ardal wedi鈥檌 dosbarthu ar lefel uwch gan fod tystiolaeth y gallai ffactorau eithriadol fod wedi effeithio ar y canlyniadau samplu (er enghraifft methiant gwaith trin carthion, digwyddiad glaw sy鈥檔 fwy na 1 mewn 5 mlynedd ac ati).

6.聽Ardal wedi鈥檌 dosbarthu ar lefel is oherwydd materion gorfodi.

7.聽Gwely wedi鈥檌 ddad-ddosbarthu oherwydd bod nifer annigonol o samplau wedi dod i law ar gyfer y flwyddyn adolygu, neu ar gyfer y gwelyau hynny a ddad-ddosbarthwyd oherwydd diffyg buddiannau masnachol nad ydynt yn cael eu monitro o gwbl (caniateir hyn am hyd at 2 flynedd).

8.聽Ardal wedi鈥檌 dosbarthu ar lefel is oherwydd canlyniadau sy鈥檔 agos at y terfyn goddefiant. Efallai y bydd modd uwchraddio os bydd canlyniadau鈥檙 dyfodol yn ffafriol.

Canlyniadau monitro dosbarthu

• 聽(Saesneg yn unig)
• 聽(Saesneg yn unig)