扒哥吃瓜

Cyflwyniad

Mae鈥檙 canllawiau hyn wedi鈥檜 llunio gan Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon (DCMS) i gynorthwyo鈥檙 lleoedd a gafodd eu rhestru ar y rhestr hir yn llwyddiannus yng ngham Mynegi Diddordeb (EOI) cystadleuaeth Dinas Diwylliant y DU 2029 i baratoi a chyflwyno eu ceisiadau llawn (o hyn ymlaen, y 鈥渃eisiadau鈥�). Cynghorir y lleoedd ar y rhestr hir sy鈥檔 paratoi eu ceisiadau i ddarllen yr arweiniad hwn yn llawn.

Mae fersiwn Saesneg o鈥檙 canllawiau hyn hefyd ar gael.

Trosolwg

Mae Dinas Diwylliant y DU yn rhaglen ledled y DU, a ddatblygwyd ar y cyd 芒鈥檙 llywodraethau datganoledig yng Nghymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon, ac mae wedi dod yn fodel ar gyfer datblygu lleoedd drwy ddiwylliant. Mae鈥檙 rhaglen yn dathlu ac yn cefnogi cymunedau mewn lleoedd ledled y DU i ddefnyddio diwylliant fel catalydd ar gyfer trawsnewid lleoedd a bywydau pobl drwy ysgogi twf a swyddi da, creu bywydau cyfoethocach gyda dewisiadau a chyfleoedd i bawb, a meithrin gwlad sy鈥檔 fwy cydlynol yn gymdeithasol lle mae cymunedau鈥檔 teimlo鈥檔 falch o鈥檜 lle ac wedi鈥檜 grymuso i鈥檞 newid. Mae Dinas Diwylliant y DU yn adeg drawsnewidiol yn nhaith mannau ymgeisio wrth iddyn nhw dyfu, ac mae鈥檙 gystadleuaeth yn gyfle i fannau a chymunedau anelu鈥檔 uwch a rhoi diwylliant a chreadigrwydd wrth wraidd eu cynlluniau ar gyfer gweithgarwch trawsnewidiol a鈥檜 huchelgeisiau ar gyfer y dyfodol.

Lansiwyd yn gyntaf yn 2009, ac erbyn hyn dyma鈥檙 pumed tro i鈥檙 DCMS gynnal y gystadleuaeth. Yn ystod yr amser hwn, mae hi wedi cynorthwyo Derry/Londonderry, Hull, Coventry a Bradford i gyflawni blwyddyn o weithgarwch llawn diwylliant sydd wedi鈥檌 wreiddio yn hunaniaeth unigryw鈥檙 llefydd hyn ac yn tynnu ar eu straeon a鈥檜 chryfderau lleol. Mae鈥檙 Dinasoedd Diwylliant y DU blaenorol hyn yn dangos sut y gall y rhaglen ysgogi canlyniadau economaidd a chymdeithasol cadarnhaol, datblygu partneriaethau parhaol lleol, cenedlaethol a rhyngwladol, a dod 芒 phobl ynghyd. Gall hefyd gryfhau cymunedau, creu ymdeimlad o le ac ysbrydoli balchder lleol, dathlu a rhoi hwb i gelfyddydau a diwylliant lleol a llawr gwlad, a denu buddsoddiad a thwristiaeth newydd.

Gall ymgeisio am y teitl yn unig gael effeithiau hynod gadarnhaol. Mae鈥檙 broses o baratoi cais wedi cefnogi lleoedd i ddod 芒 phartneriaid ynghyd, datblygu arweinyddiaeth ddiwylliannol strategol, mynegi gweledigaeth ar gyfer eu lle ac ystyried r么l diwylliant yn eu cynlluniau a鈥檜 dyheadau.

Gan gydnabod y bydd gan enillydd 2029 amserlen gyflawni fyrrach o鈥檌 chymharu ag enillwyr teitl diweddar, mae鈥檙 gofynion cais llawn hyn wedi鈥檜 dylunio i roi鈥檙 cyfle gorau i leoedd ddatblygu cynllun cadarn, manwl a chyfiawnadwy ar gyfer rhaglen ddiwylliannol uchelgeisiol blwyddyn o hyd a fydd yn arwain at effaith wirioneddol a momentwm parhaus.

Yn gysylltiedig 芒 hyn, mae DCMS wedi gwarantu, am y tro cyntaf, y bydd yn darparu 拢10 miliwn o gyllid i鈥檙 lle buddugol i鈥檞 helpu i gyflawni eu blwyddyn. Bydd y sicrwydd hwn, yn ogystal 芒鈥檙 grant datblygu cais o 拢60,000, yn cefnogi鈥檙 gwaith cynllunio. Bydd hefyd ddigwyddiad gwybodaeth gyda鈥檙 panel cynghori arbenigol i helpu i ddeall ymhellach, neu egluro, yr hyn y bydd y panel ei hun yn chwilio amdano yn y ceisiadau (rhagor o wybodaeth am hyn isod). Dylai hyn gefnogi鈥檙 broses o ysgrifennu鈥檙 cais.

Mae lefel y manylder a鈥檙 data y mae DCMS yn gofyn amdanynt yn gymesur 芒鈥檙 amserlen a鈥檙 gefnogaeth hon.

Amcanion a meini prawf Dinas Diwylliant y DU 2029

Mae鈥檙 amcanion a鈥檙 meini prawf yn amlinellu amcanion strategol y rhaglen ac yn nodi鈥檙 hyn y bydd angen i enillydd llwyddiannus Dinas Diwylliant y DU 2029 ei wneud. Fe鈥檜 defnyddir gan y panel cynghori arbenigol i asesu ceisiadau ar bob cam o鈥檙 gystadleuaeth. Mae鈥檙 meini prawf wedi鈥檜 diweddaru ar gyfer y gystadleuaeth hon er mwyn canolbwyntio hyd yn oed yn fwy ar gynnwys pobl leol wrth lunio鈥檙 ymgais a sicrhau eu bod nhw wir yn elwa o鈥檙 cyfleoedd a鈥檙 effeithiau a ddaw yn sgil y rhaglen. Er mwyn bod yn llwyddiannus, mae鈥檔 rhaid i geisiadau ddangos sut y maent yn bodloni鈥檙 meini prawf ac amlygu鈥檙 potensial i wneud cyfraniad sylweddol at amcanion rhaglen Dinas Diwylliant y DU.

Pa fannau all ymgeisio?

Mae鈥檙 cam hwn o鈥檙 gystadleuaeth ar agor yn unig i鈥檙 naw lle canlynol ar y rhestr hir, sydd wedi鈥檜 gwahodd i gyflwyno ceisiadau llawn yn dilyn Mynegiant o Ddiddordeb (EOI) llwyddiannus:

• Blackpool
• 滨苍惫别谤苍别蝉蝉鈥慔颈驳丑濒补苍诲
• Ipswich, Middlesbrough
• Milton Keynes
• Portsmouth
• Sheffield
• Swindon
• Wrecsam

Cyllid

I gydnabod effaith rhaglen Dinas Diwylliant y DU, mae DCMS wedi cadarnhau gwobr ariannol warantedig o 拢10 miliwn i鈥檙 lle buddugol i鈥檞 gefnogi i gyflwyno eu rhaglen, yn ogystal 芒 grantiau adnoddau o 拢125,000 i bob un o鈥檙 tri 鈥渁il safle鈥� er mwyn iddynt allu bwrw ymlaen 芒 rhai elfennau o鈥檜 cais.

Mae DCMS yn cydnabod y gall ymrwymiad i gyllid ymlaen llaw roi鈥檙 hyder a鈥檙 sicrwydd i leoedd ymgysylltu 芒鈥檙 gystadleuaeth a lansio ceisiadau uchelgeisiol. Dylai uchelgeisiau codi arian fod yn fwy na gwobr ariannol DCMS, a byddem yn disgwyl i ymgeiswyr fanteisio i鈥檙 eithaf ar y cyfle hwn i sicrhau cyllid sylweddol o ffynonellau eraill, megis noddi a dyngarwch.

Mae DCMS wedi dyfarnu grantiau datblygu cais o 拢60,000 i bob un o鈥檙 lleoedd ar y rhestr hir i gefnogi datblygu ceisiadau. Bwriad y grantiau hyn yw darparu ffynhonnell ariannu hyblyg y gall lleoedd sy鈥檔 ymgeisio ei defnyddio yn 么l yr angen i gryfhau ceisiadau a helpu i ddatblygu cynllun y gellir ei raddio. Er enghraifft, gellir gwario鈥檙 grantiau ar:

• Ymchwil a Datblygu (Y&D)
• Ymgynghori; Adnoddau dynol
• Casglu data
• Arbenigedd masnachol ar gyfer cynlluniau cyfalaf arfaethedig

Panel cynghori arbenigol

Mae panel cynghori arbenigol Dinas Diwylliant y DU yn chwarae rhan allweddol yn y gystadleuaeth. Maent yn dod ag ystod eang ac amrywiol o brofiad ac arbenigedd sector, yn darparu asesiad beirniadol a gwrthrychol o geisiadau, ac yn gwneud argymhellion i Weinidogion DCMS ar bob cam o鈥檙 gystadleuaeth. Yn ddiweddarach yn y gystadleuaeth, bydd y panel yn cynnal ymweliadau 芒鈥檙 lleoedd ar y rhestr fer. Byddant hefyd yn gweithredu fel 鈥渃yfaill beirniadol鈥� i鈥檙 lle buddugol unwaith y caiff yr enillydd ei gyhoeddi (rhagor o wybodaeth am hyn isod).

Mae DCMS a holl aelodau鈥檙 panel wedi ymrwymo i sicrhau tegwch llwyr yn y broses gystadleuol. Bydd unrhyw wrthdaro buddiannau, pan fyddant yn codi, yn cael eu datgan, a bydd pob rhyngweithio rhwng y panel a鈥檙 lleoedd sy鈥檔 ymgeisio yn cael ei gynnal mewn modd cwbl deg ac yn cynnwys ysgrifenyddiaeth panel DCMS. Ni fydd aelodau鈥檙 panel yn gallu cefnogi nac ymgynghori ar unrhyw gais penodol mewn unrhyw gapasiti, gan gynnwys ar gyfryngau cymdeithasol.

Camau a cherrig milltir y gystadleuaeth

Bwriad y broses ddethol yw sicrhau bod yr ymgeisydd gorau posibl o鈥檙 DU gyfan yn cael ei ddewis yn Ddinas Diwylliant y DU 2029. Mae鈥檙 broses ddethol wedi鈥檌 chynllunio fel ei bod hi鈥檔 arwain at ddynodi鈥檙 man sydd 芒 gweledigaeth uchelgeisiol ac unigryw o鈥檙 hyn y bydd yn ei gyflawni yn 2029 ac wedi hynny; ond hefyd un sydd 芒 chynlluniau credadwy a realistig i wireddu ei gweledigaeth.

Cam 1 (Mynegi Diddordeb)

• Derbyniodd DCMS fynegiadau o ddiddordeb gan leoedd ledled y DU. Asesodd y panel cynghori arbenigol y mynegiadau o ddiddordeb yn erbyn meini prawf y gystadleuaeth ac argymhellodd restr hir o leoedd i Weinidogion DCMS. Gwahoddwyd y lleoedd ar y rhestr hir i gyflwyno ceisiadau llawn.

Cam 2 (Rhestr Hir)

• Bydd pob lle ar y rhestr hir yn datblygu ac yn cyflwyno cais llawn yn unol 芒鈥檙 canllawiau hyn, gyda chefnogaeth grant o 拢60,000 gan DCMS. Bydd gan leoedd bedwar mis i gwblhau eu cais.

• Bydd y lleoedd ar y rhestr hir hefyd yn cael eu gwahodd i Ddigwyddiad Gwybodaeth gyda鈥檙 panel cynghori arbenigol (rhagor o wybodaeth am hyn isod).

• Bydd y panel cynghori arbenigol yn asesu鈥檙 holl geisiadau llawn yn erbyn meini prawf y gystadleuaeth ac yn argymell rhestr fer o hyd at bedwar lle, a gyflwynir i Weinidogion DCMS, a fydd yn gwneud y penderfyniad terfynol. Byddwn ni鈥檔 rhoi adborth i bob un o鈥檙 mannau ar y rhestr hir.

Cam 3 (Rhestr Fer)

• Bydd y panel yn ymweld 芒鈥檙 lleoedd ar y rhestr fer. Yn dilyn yr ymweliadau hyn, bydd y lleoedd ar y rhestr fer hefyd yn cael eu gwahodd i roi cyflwyniad terfynol i鈥檙 panel ac i gymryd rhan mewn trafodaethau manwl ynghylch eu gweledigaeth a鈥檜 cynlluniau. Bydd arweiniad pellach ar y cam hwn yn cael ei rannu maes o law.

• Bydd y panel yn cyflwyno ei argymhelliad ar gyfer enillydd Dinas Diwylliant y DU 2029 i Weinidogion DCMS, a fydd yn gwneud y penderfyniad terfynol. Byddwn ni鈥檔 rhoi adborth i bob un o鈥檙 ardaloedd sydd ar y rhestr fer.

• Nod DCMS yw cyhoeddi enillydd Dinas Diwylliant y DU 2029 ddiwedd 2026 neu ddechrau 2027.

Cerrig milltir y gystadleuaeth a dyddiadau dangosol

Teitl, nod masnach a brand 鈥楧inas Diwylliant y DU 2029鈥�

Bydd yr ymgeisydd llwyddiannus yn cael ei ddynodi fel 鈥楧inas Diwylliant y DU 2029鈥�. Rydym wedi cyhoeddi canllawiau brandio i鈥檙 holl ymgeiswyr ar y rhestr hir i amlinellu sut y gall lleoedd sy鈥檔 ymgeisio, lleoedd buddugol a lleoedd etifeddol ddefnyddio鈥檙 teitl a鈥檙 nod masnach yn y blynyddoedd sy鈥檔 arwain at 2029 ac ar 么l hynny.

Y cyfryngau a chyhoeddusrwydd

Rydyn ni鈥檔 disgwyl y bydd cyhoeddusrwydd sylweddol yn gysylltiedig 芒鈥檙 broses ddethol, gyda sylw ar lefel leol a chenedlaethol. Byddwn yn cyhoeddi datganiadau i鈥檙 wasg yngl欧n 芒 chanlyniadau鈥檙 broses o lunio鈥檙 rhestr fer a鈥檙 broses ddethol derfynol. Bydd t卯m gohebu鈥檙 DCMS yn cysylltu 芒 thimau gohebu yn y mannau sy鈥檔 ymgeisio yn 么l yr angen er mwyn rhoi鈥檙 diweddaraf iddyn nhw yngl欧n 芒鈥檙 cynlluniau a鈥檙 embargos.

Rhannu data a thryloywder

Mae rhaglen Dinas Diwylliant y DU a鈥檌 gwerthuso yn hollbwysig i鈥檔 dealltwriaeth gynyddol o effeithiau cymdeithasol ac economaidd y mae buddsoddiad diwylliannol yn eu cael. Bob pedair blynedd, rydyn ni鈥檔 cael swm anhygoel o wybodaeth a data. Unwaith y bydd teitl 2029 wedi鈥檌 ddyfarnu, rydym yn bwriadu adneuo鈥檙 holl geisiadau (Mynegiadau o Ddiddordeb a cheisiadau llawn) yn yr Archifau Cenedlaethol, sef archif gyhoeddus swyddogol Llywodraeth y DU, er mwyn galluogi ymchwilwyr a鈥檙 cyhoedd i gael mynediad am ddim at y cyfoeth hwn o wybodaeth. Rydyn ni鈥檔 deall efallai fod rhywfaint o ddata yn fasnachol sensitif, felly byddwn ni鈥檔 gweithio gyda phob ymgeisydd i ddarparu fersiynau wedi鈥檜 golygu yn 么l yr angen.

Diogelu Data

Mae鈥檙 DCMS wedi ymrwymo i ddefnyddio unrhyw wybodaeth bersonol a gasglwn ni mewn modd cyfreithlon, teg a thryloyw, gan barchu鈥檆h hawliau cyfreithiol fel unigolyn yn unol 芒 Rheoliad Cyffredinol y DU ar Ddiogelu Data, Deddf Diogelu Data 2018 y DU a chyfreithiau perthnasol eraill sy鈥檔 rheoleiddio defnydd a phreifatrwydd data personol (Cyfraith Diogelu Data).

Fel rhan o鈥檔 hymrwymiad i fodloni鈥檙 gofyniad hwn, rydyn ni wedi cyhoeddi ein Hysbysiad Preifatrwydd Cyffredinol i chi gyfeirio ato. Am ragor o wybodaeth am ein hymrwymiadau a鈥檆h hawliau o dan Gyfraith Diogelu Data, yn ogystal 芒 sut i roi gwybod am bryderon os credwch chi fod eich data personol yn cael eu casglu neu eu defnyddio鈥檔 anghyfreithlon, gweler hefyd .

Defnyddio Deallusrwydd Artiffisial (DA)

Gan ymgeiswyr

Rydym yn cydnabod y gall rhai ymgeiswyr ddewis defnyddio technolegau deallusrwydd artiffisial i gefnogi drafftio cais sy鈥檔 mynegi eu syniadau gwreiddiol eu hunain. Rydym yn argymell bod y rhai sy鈥檔 dewis defnyddio offer deallusrwydd artiffisial i ddrafftio eu ceisiadau yn gwneud hynny鈥檔 ofalus, a bod timau ymgeisio鈥檔 ymwybodol o gyfyngiadau data a gynhyrchir gan ddeallusrwydd artiffisial. Mae鈥檔 bwysig pwysleisio mai鈥檙 ymgeiswyr sy鈥檔 atebol am yr hyn y maent yn ei gyflwyno DCMS. Rydym am i gymeriad a llais lleol lleoedd ddisgleirio drwy鈥檙 ceisiadau, a gall offer deallusrwydd artiffisial gynhyrchu ceisiadau ag iaith a thestun tebyg, sy鈥檔 gallu tynnu sylw oddi wrth gynnig unigryw cais. Rydym yn cynghori ymgeiswyr i ystyried a yw cais a luniwyd gyda chymorth deallusrwydd artiffisial yn cynnig y gynrychiolaeth orau a chliriaf o鈥檜 rhaglen, ac i sicrhau bod unrhyw gais a gyflwynir i DCMS yn cynrychioli cynnig gwir, gwreiddiol ac ymarferol. Os ydych wedi defnyddio deallusrwydd artiffisial wrth ysgrifennu eich cais, nodwch hyn yn eich cais.聽

Gan DCMS

Gall DCMS ddefnyddio systemau deallusrwydd artiffisial diogel a chaeedig i gefnogi cynhyrchu crynodebau o geisiadau at ddibenion rhannu gwybodaeth, yn unol 芒鈥檔 Hysbysiad Preifatrwydd Cyffredinol. Ni fydd deallusrwydd artiffisial yn cael ei ddefnyddio wrth asesu ceisiadau nac ar gyfer gwneud penderfyniadau.

Cysylltu

Am ragor o wybodaeth, anfonwch e-bost i ukcityofculture2029-competition@dcms.gov.uk.

Prif ddisgwyliadau ar gyfer ymgeiswyr

Diwylliant wedi鈥檌 ddiffinio鈥檔 eang

Un canfyddiad allweddol gan enillwyr cystadlaethau blaenorol yw bod diwylliant, gyda chreadigrwydd yn greiddiol iddo, yn golygu pethau gwahanol i leoedd a chymunedau gwahanol. Rydym am gael straeon sy鈥檔 seiliedig ar leoedd ac sy鈥檔 caniat谩u i gymeriad unigryw lleoedd ddisgleirio drwy鈥檙 ceisiadau. Rydym yn disgwyl i ymgeiswyr ddangos cryfderau鈥檙 cynnig diwylliannol yn yr ardal, gan gydnabod ei wendidau a鈥檌 botensial i wella. Ymgeiswyr fydd yn gyfrifol am wneud yr achos dros ba weithgareddau sy鈥檔 cael eu cynnwys yn eu rhaglen ddiwylliannol arfaethedig ac am nodi鈥檔 glir y newid cam y maent yn anelu at ei gyflawni. Rydym yn disgwyl i raglenni apelio at ystod eang o gynulleidfaoedd ac i gynyddu cyfranogiad mewn gweithgareddau diwylliannol, yn enwedig ymhlith pobl ifanc a鈥檙 rhai sy鈥檔 ymgysylltu llai 芒 diwylliant ar hyn o bryd, yn ogystal 芒 chyfrannu at dwf economaidd, adfywio, cydlyniant cymunedol a balchder lleol mewn lle.

Anogir ymgeiswyr i feddwl am yr hyn y mae diwylliant yn ei olygu iddynt ac i gynnwys gweithgareddau sy鈥檔 cwmpasu diffiniad eang o ddiwylliant a鈥檌 ddiwydiannau creadigol. Mae hyn yn cynnwys, ond nid yw鈥檔 gyfyngedig i: y celfyddydau gweledol; llenyddiaeth; cerddoriaeth; gwyddoniaeth a thechnoleg; treftadaeth fyw; theatr; dawns; celfyddydau cyfun; pensaern茂aeth; crefftau; dylunio; treftadaeth a鈥檙 amgylchedd hanesyddol a naturiol; amgueddfeydd ac orielau; llyfrgelloedd ac archifau; ffilm, darlledu a鈥檙 cyfryngau; gemau fideo; animeiddio, effeithiau gweledol ac effeithiau arbennig; ffotograffiaeth; a chyhoeddi.

Mae鈥檙 rhestr hon yn un ddangosol yn unig, gan fod is-sectorau鈥檔 ffynnu o fewn pob categori neu genre. Mae cerddoriaeth, fel dawns, yr un mor eang ac amrywiol 芒鈥檙 amrywiaeth ddiwylliannol ar draws y pedair gwlad. A lle mae gweithgareddau treftadaeth fyw, megis coginio a garddio, yn cael eu lleoli o fewn hunaniaethau a threftadaeth greadigol lleoedd ledled y DU?

Er bod ymgeiswyr yn cael eu hannog i geisio rhagoriaeth ar lefel genedlaethol a lleol, mae鈥檔 bwysig bod ymgeiswyr yn ystyried diwylliant yn ei ystyr ehangaf, o ran yr hyn y mae鈥檔 ei olygu i鈥檞 holl gymunedau.

Cydweithio

Rydym yn disgwyl i dimau ymgeisio weithio鈥檔 wirioneddol gydweithredol ar eu ceisiadau ac ar gyflawni eu rhaglen, gan gynnwys yn y ffyrdd canlynol.

Dylai partneriaethau ymgeisio gynnwys yr awdurdodau lleol perthnasol a/neu鈥檙 awdurdod strategol mewn r么l benodol, ac mae鈥檔 rhaid i鈥檙 cais ddangos eu hymrwymiad i gefnogaeth ac ymgysylltiad parhaus. Dylai鈥檙 bartneriaeth ymgeisio ehangach ddangos ymrwymiad i gydweithio a chynnwys ystod eang o bartneriaid cymunedol ac ar draws sectorau, megis: busnesau lleol, rhanbarthol a chenedlaethol, arweinwyr diwydiant a dinesig, sefydliadau addysg uwch, cyrff diwylliannol, gwasanaethau llyfrgell leol, a sefydliadau gwirfoddol, cymunedol a mentrau cymdeithasol, a bod wedi鈥檜 halinio 芒 chyrff strategol rhanbarthol eraill. Dylai hefyd ddangos ymrwymiad i gynnwys cymunedau lleol yn y broses o wneud penderfyniadau a鈥檜 cynorthwyo i lywio鈥檔 uniongyrchol beth sy鈥檔 digwydd yn eu hardal nhw. Dylech chi ddangos yr ymrwymiad hwn i gydweithio 芒鈥檙 gymuned ar bob cam o鈥檙 gystadleuaeth.

Rydym yn disgwyl i鈥檙 enillydd weithio gyda phartneriaid allweddol i wneud y mwyaf o gyfleoedd a sicrhau bod eiliadau o effaith uchel yn cael eu cyflawni drwy gydol blwyddyn y rhaglen. Ar y cam hwn o鈥檙 gystadleuaeth, rydym yn disgwyl i鈥檙 timau ymgeisio fod wedi edrych yn strategol ar galendr digwyddiadau diwylliannol ac i geisiadau ddangos rhaglenni posibl sy鈥檔 cynnwys partneriaid cenedlaethol ac sydd 芒 chyrhaeddiad ar draws y DU, a all, wrth gwrs, ganolbwyntio鈥檔 lleol gan gynnwys eu cymunedau.

Llywodraethu ac Atebolrwydd Clir ar gyfer y rhaglen

Mae鈥檔 ofynnol i ymgeiswyr nodi鈥檙 sefydliadau a fydd yn gweithredu fel y 鈥淐orff Atebol鈥� a鈥檙 鈥淐orff Cyflawni鈥� ar gyfer eu rhaglen (gall y rhain fod yr un sefydliad, ond nid oes rhaid iddynt fod), a nodi cynllun ar gyfer hyn yn eu cais, gan gyfeirio at y diffiniadau canlynol:

Corff Atebol

Y corff a ddewiswyd gan y man dan sylw, sef y Corff Atebol cydnabyddedig sy鈥檔 ymwneud 芒 rhaglen Dinas Diwylliant y DU arfaethedig. Er enghraifft, yr awdurdod cyhoeddus, lleol neu ranbarthol, perthnasol. Os byddwch chi鈥檔 llwyddiannus, bydd gan y Corff Atebol gyfrifoldeb cyffredinol dros y rhaglen, a bydd yn berchen arni. Gall cyfrifoldebau鈥檙 Corff Atebol gynnwys, ond heb fod yn gyfyngedig i鈥檙 canlynol:

• Sicrhau bod rhaglen Dinas Diwylliant y DU yn cael ei chyflawni鈥檔 ddiogel ac yn llwyddiannus;
  
• Rheoli鈥檙 gofynion ariannol a chyfreithiol sy鈥檔 gysylltiedig 芒 chyflawni rhaglen Dinas Diwylliant y DU;
  
• Cymryd cyfrifoldeb dros drefnu rhaglen Dinas Diwylliant y DU, gan arwain ar y gwaith cydlynu angenrheidiol rhwng partneriaid perthnasol;
  
• Cymryd cyfrifoldeb dros unrhyw gyllid grant sy鈥檔 gysylltiedig 芒 rhaglen Dinas Diwylliant y DU, lle mai鈥檙 Corff Atebol yw鈥檙 sefydliad sy鈥檔 cael y grant; a
  
• Monitro鈥檙 gwaith o gyflawni rhaglen Dinas Diwylliant y DU a pharatoi adroddiadau perthnasol yn 么l y gofyn gan y DCMS.
  

Corff sy鈥檔 Cyflawni

Y corff a ddewiswyd gan y man dan sylw a fydd yn gyfrifol am gynllunio, caffael, comisiynu a chyflawni rhaglen Dinas Diwylliant y DU arfaethedig.

Alinio 芒 chenadaethau a blaenoriaethau eraill y llywodraeth聽

Mae cystadleuaeth Dinas Diwylliant y DU yn rhan o Gynllun ar gyfer Newid uchelgeisiol Llywodraeth y DU ac yn hyrwyddo鈥檙 cenadaethau i gael gwared ar rwystrau i gyfleoedd a sbarduno twf economaidd mewn mannau ar draws y DU. Mae鈥檙 celfyddydau a diwylliant yn rhan hanfodol o ddiwydiannau creadigol penigamp y DU. Dyma un o鈥檙 prif sectorau sy鈥檔 annog twf yn Strategaeth Ddiwydiannol Llywodraeth y DU. Mae Cynllun Sector y Diwydiannau Creadigol yn darparu fframwaith i adeiladu ar gryfderau presennol y sector a manteisio ar gyfleoedd newydd.

Mae鈥檙 gystadleuaeth yn cyd-fynd 芒 mentrau eraill Llywodraeth y DU i gefnogi diwylliant i ffynnu, megis y buddsoddiad o 拢1.5 biliwn Arts Everywhere, a fydd yn cefnogi lleoliadau diwylliannol lleol ledled y wlad, gan adfer balchder mewn lle ac adnewyddiad cenedlaethol, a sicrhau bod gan bawb, ym mhobman, y cyfle i brofi diwylliant o safon uchel a chael mynediad at sefydliadau o ansawdd uchel yn y lleoedd y maent yn eu galw鈥檔 gartref.

Mae llywodraeth leol yn sylfaen i rannu cyfleoedd diwylliannol ar draws y DU, ac i gyflawni Dinas Diwylliant y DU yn llwyddiannus. Dylai awdurdodau lleol weithio gyda phobl leol i sicrhau bod eu hymgais a鈥檜 gweledigaeth greadigol nhw yn adlewyrchu eu cymunedau. Yn y modd hwn, mae cystadleuaeth Dinas Diwylliant y DU yn gwreiddio egwyddorion a nodir ym Mhapur Gwyn Datganoli Lloegr, sef y trosglwyddiad mwyaf o b诺er o San Steffan i ranbarthau Lloegr yn ystod y ganrif hon.聽 Drwy Fil Datganoli Lloegr a Grymuso Cymunedau, yn amodol ar Gydsyniad Brenhinol, bydd Maerion hefyd yn ennill pwerau newydd i hyrwyddo鈥檙 celfyddydau, treftadaeth a鈥檙 diwydiannau creadigol, gan ddathlu鈥檙 hyn sy鈥檔 gwneud pob lle鈥檔 unigryw, wrth i ddiwylliant ddod yn faes cymhwysedd swyddogol i Awdurdodau Strategol am y tro cyntaf.

Mae hefyd yn ategu mentrau eraill gan Lywodraeth y DU sy鈥檔 seiliedig ar leoliadau, yn arbennig 鈥橲trategaeth Falch och Man eich hun, sy鈥檔 gosod cynllun i greu cymdogaethau mwy diogel ac iachach lle gall cymunedau ffynnu. Mae 鈥橰haglen Falch och Man eich hun yn cynrychioli un o鈥檙 buddsoddiadau mwyaf mewn cymdogaethau difreintiedig ers oes - hyd at 拢5 biliwn dros 10 mlynedd i roi cymorth i hyd at 250 o fannau. Mae hefyd yn cyd-fynd 芒 gwaith Llywodraeth y DU ar Strydoedd Mawr, gan gynnwys yr ymrwymiad o 拢301 miliwn a gyhoeddwyd yn ddiweddar i Bartneriaethau Arloesi Strydoedd Mawr, a fydd yn cefnogi cymunedau lleol i ail-ddychmygu ac adfywio strydoedd mawr sy鈥檔 ei chael hi鈥檔 anodd, ac i鈥檞 paratoi ar gyfer y dyfodol.聽

Gall lleoedd sy鈥檔 ymgeisio o Gymru a鈥檙 Alban ddymuno ystyried alinio 芒 mentrau penodol yn y gwledydd hynny, er enghraifft amcanion a dyheadau a yn yr Alban, a , a yng Nghymru.

Rydym yn annog ymgeiswyr i feddwl am sut y mae eu cais yn alinio 芒 chronfeydd a mentrau eraill, yn adeiladu arnynt neu鈥檔 paratoi ar eu cyfer, yn ogystal 芒 sut y caiff ei integreiddio mewn cynlluniau twf rhanbarthol a chenedlaethol ehangach. Dylai ymgeisiau ategu, yn hytrach na dyblygu neu gystadlu 芒 chyllid sydd eisoes yn cyflawni, neu鈥檔 bwriadu cyflawni, yn eu hardaloedd nhw. Ni ddylai ardaloedd ystyried cystadleuaeth Dinas Diwylliant y DU fel cyfle i lenwi unrhyw fylchau sydd heb eu gwireddu gan gronfeydd eraill gan y llywodraeth. Nac ychwaith y dylai mannau deimlo eu bod nhw dan anfantais wrth wneud cais am gystadleuaeth Dinas Diwylliant y DU; p鈥檜n a wnaethon nhw gael cymorth drwy gronfeydd eraill neu beidio. Hoffwn ni helpu pob ymgeisydd i sylweddoli beth yw cyfraniad diwylliant at drawsnewid fesul cam.

Ystyriaethau amgylcheddol

Un o genadaethau Llywodraeth y DU yw gweld Prydain yn oruwchb诺er o safbwynt ynni adnewyddadwy, ac i gyflymu鈥檙 broses o gyrraedd sero net erbyn 2050. Mynd i鈥檙 afael 芒 newid yn yr hinsawdd yw un o ymdrechion mwyaf brys ein hoes ni, sy鈥檔 galw am gamau beiddgar gan bob un ohonon ni. Mae ein trefi a鈥檔 dinasoedd ar flaen y gad o ran newid yn yr hinsawdd ac mae diwylliant yn offeryn pwerus i fynd i鈥檙 afael 芒 heriau amgylcheddol. Dylai ceisiadau Dinas Diwylliant y DU 2029 wreiddio arferion cynaliadwy o safbwynt amgylcheddol yn eu cynlluniau, gan ddangos sut y maent yn cyfrannu at nodau鈥檙 DU o ran sero net ac amddiffyn natur, ac yn hyrwyddo ac ysbrydoli cyfrifoldeb amgylcheddol.

Yn ymarferol, dylai rhaglenni fod yn seiliedig ar arferion gorau o ran garbon isel neu ddigarbon, mabwysiadu a chynorthwyo technoleg l芒n arloesol lle bo hynny鈥檔 bosibl, a rhoi cymorth i鈥檙 sgiliau cynyddol a鈥檙 cadwyni cyflenwi sy鈥檔 cynorthwyo鈥檙 nod o gyrraedd sero net lle bo hynny鈥檔 bosibl. Er mwyn cefnogi twf gwyrdd, dylai ymgeisiau hefyd ystyried sut gall y rhaglen weithio gyda鈥檙 amgylchedd naturiol i gyflawni ei hamcanion, ac - ar y lleiaf - ystyried effaith y rhaglen ar asedion naturiol a natur ein gwlad. Gall ymgeiswyr weld bod yr adnoddau a gynhyrchir gan yn ddefnyddiol, gan eu bod yn arddangos lleoedd a sefydliadau ledled y byd sy鈥檔 dod yn fwy cynaliadwy, gyda diwylliant yn sbardun iddynt.

Dysgu o brofiadau Dinasoedd Diwylliant blaenorol y DU

Rydym am weld ceisiadau sy鈥檔 cynnig rhaglenni unigryw sydd wedi鈥檜 gwreiddio mewn lle a chymunedau lleol, ond sydd hefyd yn adeiladu ar y corff cynyddol o dystiolaeth o Ddinasoedd Diwylliant y DU blaenorol. Er ein bod yn cydnabod nad yw鈥檙 hyn sy鈥檔 briodol i un lle o reidrwydd yn berthnasol i le arall, rydym yn disgwyl i ymgeiswyr nodi sut y maent wedi ymgorffori eu profiad dysgedig eu hunain, yn ogystal 芒 phrofiad lleoedd eraill, yn eu cynigion.

Mae Dinasoedd Diwylliant blaenorol y DU wedi cyhoeddi adroddiadau yn gwerthuso eu rhaglenni nhw:

• 
  
• 
  
• 
  

Efallai y bydd mannau ymgeisio eisiau cyfeirio at yr adolygiadau canlynol o鈥檙 dystiolaeth, sy鈥檔 archwilio鈥檙 effeithiau mae ennill ac ymgeisio yn ystod y gystadleuaeth yn eu cael:

• Adolygiad o鈥檙 dystiolaeth: rhaglen Dinas Diwylliant y DU
  
• Dinasoedd Diwylliant y DU: Cyfweliadau gan randdeiliad y mannau ymgeisio a ddaeth yn ail orau
  

Cymorth yn ystod y broses ymgeisio

Digwyddiad gwybodaeth 鈥� 2 Mehefin 2026

Bydd DCMS yn cynnal digwyddiad gwybodaeth ar gyfer pob lle ar y rhestr hir ar 2 Mehefin 2026 yn Lerpwl. Mae hwn yn ddigwyddiad allweddol i dimau ymgeisio ddeall y broses a gwneud y mwyaf o fanteision ymgeisio am Ddinas Diwylliant y DU. Rhennir manylion maes o law, a byddem yn annog yn gryf bob lle ar y rhestr hir i fynychu鈥檙 digwyddiad hwn wyneb yn wyneb.

Cefnogaeth a chyngor ehangach

Mae鈥檙 sefydliadau a鈥檙 unigolion sy鈥檔 cefnogi rhaglen Dinas Diwylliant y DU yn barod i gefnogi鈥檙 broses ymgeisio, ond bydd angen iddynt weithredu mewn ffordd deg a chyfartal, ac ni fyddant yn gallu ymrwymo鈥檔 unigryw i unrhyw un lle. Gallwch ddisgwyl cael cyngor cyson a strategol gan y sefydliadau hyn. Mae鈥檔 rhaid datgan unrhyw wrthdaro buddiannau, ac er eglurder, ni fydd aelodau鈥檙 panel cynghori arbenigol yn gallu cefnogi nac ymgynghori ar unrhyw gais mewn unrhyw gapasiti, gan gynnwys ar gyfryngau cymdeithasol.

Sut i baratoi a chyflwyno eich cais llawn (鈥榗ais鈥�)

Dyddiad cau a chyflwyno

Dylid e-bostio pob rhan o鈥檆h cais gyda鈥檌 gilydd i ukcityofculture2029-competition@dcms.gov.uk.

Beth i鈥檞 gynnwys yn eich cais

Mae tri elfen yn rhan o鈥檆h cais llawn, a bydd yn angen i ymgeiswyr gwblhau鈥檙 tair:

1. Y brif ddogfen gais

Yn eich prif gais, bydd gofyn i chi ymateb i鈥檙 cwestiynau a restrir isod.

Mae鈥檙 rhain yn adeiladu ar yr hyn y gofynnwyd amdano ac yn ei ehangu yn ystod gam y Mynegiant o Ddiddordeb. Er ein bod yn deall bod y Mynegiant o Ddiddordeb yn cynrychioli cynllun cychwynnol a fydd yn datblygu wrth baratoi eich cais, rydym yn disgwyl gweld trywydd naratif clir yn rhedeg o鈥檆h Mynegiant o Ddiddordeb i鈥檆h cais llawn. Os oes unrhyw wyriadau sylweddol, nodwch y rheswm dros hyn.

Disgwylir i geisiadau nodi gweledigaeth glir ar gyfer eich lle a chynlluniau manwl a chredadwy ar gyfer sut y byddwch yn cyflawni hyn, gan gynnwys cynllun a naratif y rhaglen, partneriaethau a chyllideb. Bydd angen gwybodaeth am eich cyd-destun lleol, blaenoriaethau a heriau, a sut y byddwch chi鈥檔 defnyddio Dinas Diwylliant y DU i fynd i鈥檙 afael 芒鈥檙 rhain. Disgwylir i ymgeiswyr gomisiynu a/neu gynnal ymchwil ac ymgynghori, a chyflwyno data sy鈥檔 ymwneud ag effeithiau cymdeithasol, diwylliannol ac economaidd, yn ogystal 芒 chynlluniau cyflawni, codi arian a llywodraethu credadwy a manwl, yn enwedig ar gyfer unrhyw brosiectau cyfalaf a gynlluniwyd.

Dylai鈥檙 rhaglen arfaethedig fod yn raddadwy, fel y gellir bwrw ymlaen ag elfennau ohoni a gwireddu effeithiau i ryw raddau, waeth a lwyddir yn y gystadleuaeth hon ai peidio.

2. Taflen ddata allbynnau economaidd a chymdeithasol

• Dinas Diwylliant y DU 2029:Canllaw gwybodaeth y daflen ddata allbynnau economaidd a chymdeithasol

Yn ogystal 芒 hyn, bydd gofyn i ymgeiswyr gwblhau鈥檙 鈥淒aflen ddata allbynnau economaidd a chymdeithasol鈥� i gefnogi鈥檙 wybodaeth a gyflwynir yn eu cais llawn. Mae鈥檙 daflen ddata hon (sydd ar gael i鈥檞 llwytho i lawr isod) yn rhan allweddol o鈥檆h cais, lle bydd angen i chi nodi ac ategu tystiolaeth o鈥檆h lefel o angen a鈥檙 effeithiau arfaethedig o鈥檌 chymharu 芒鈥檆h llinell sylfaen gyfredol. Mae鈥檙 canllaw gwybodaeth yn darparu cyfarwyddiadau manwl ar sut i lenwi鈥檙 daflen ddata.

Yn ogystal 芒鈥檙 data a ddarparwch yn Naflen Ddata Allbynnau Economaidd a Chymdeithasol Dinas Diwylliant y DU, bydd y panel cynghori arbenigol hefyd yn derbyn ystadegau ychwanegol i ddisgrifio鈥檙 cyd-destun lleol. Bydd y data hwn yn crynhoi鈥檙 canlynol: demograffeg (Cyfrifiad 2021 a Chyfrifiad yr Alban 2022), GVA a chyflogaeth (Amcangyfrifon Economaidd DCMS ac SYG), Llesiant (Arolwg Blynyddol y Boblogaeth), ymgysylltiad diwylliannol a chydlyniant cymunedol (Arolwg Cyfranogiad, Arolwg Bywyd Cymunedol, Arolwg Aelwydydd yr Alban, Arolwg Cenedlaethol Cymru), a Mynegeion Amddifadedd Lluosog a Mynegai Anghenion Cymunedol (Lloegr, yr Alban a Chymru).

Bydd yr wybodaeth gyd-destunol hon i鈥檙 panel yn gyfyngedig o ran lefel manylder a chwmpas, ac rydym yn annog ymgeiswyr i gyfeirio at ddata lleol presennol i gefnogi eu ceisiadau.

3. Gwybodaeth ategol bellach

Bydd gofyn i ymgeiswyr hefyd gyflwyno鈥檙 wybodaeth a amlinellir yn yr adran 鈥淕wybodaeth ategol bellach鈥� isod.

Gofynion fformat

Mae鈥檔 rhaid i鈥檆h cais ddilyn y canllawiau isod:

• Mae鈥檔 rhaid cyflwyno鈥檙 Brif Ddogfen Gais ar ffurf PDF ac ni ddylai fod yn fwy na 30 tudalen A4 i gyd (ac eithrio gwybodaeth ategol).
• Dylid cyflwyno鈥檙 Daflen Ddata ar ffurf dogfen agored (.ODS) neu Microsoft Excel (.XLSX).
• Mae鈥檔 rhaid casglu鈥檙 Wybodaeth Ategol fel atodiad unigol ar wah芒n. Mae鈥檔 rhaid cyflwyno鈥檙 ddogfen hon ar ffurf PDF, ac ni ddylai fod yn fwy na 10 llythyr neu 20 tudalen A4 i gyd.
• Mae鈥檔 rhaid casglu鈥檙 llythyrau cefnogaeth fel un ddogfen ar wah芒n. Mae鈥檔 rhaid cyflwyno鈥檙 ddogfen ar ffurf PDF, ac ni ddylai fod yn fwy na 10 llythyr neu 20 tudalen A4 i gyd.

Pwyntiau cyffredinol:

• Gall ceisiadau gynnwys lluniau a graffeg i wella鈥檙 deunydd, ond bydd y rhain yn cyfrif tuag at y terfyn tudalennau.
• Ni chaniateir dolenni na chodau QR, ac ni ddylid eu cynnwys mewn ceisiadau.
• Mae鈥檔 rhaid i geisiadau gael eu hysgrifennu mewn ffont nad yw鈥檔 llai na 10 pwynt.

Sut y caiff ceisiadau eu hasesu?

Bydd y brif ddogfen gais, y daflen ddata allbynnau economaidd a chymdeithasol a鈥檙 wybodaeth ategol yn cael eu hadolygu gan y panel ymgynghorol arbenigol. Mae鈥檔 rhaid i geisiadau llwyddiannus ddangos sut y maent yn bodloni meini prawf y gystadleuaeth ac yn dangos y potensial i wneud cyfraniad sylweddol at nodau rhaglen Dinas Diwylliant y DU. Caiff ceisiadau eu hasesu gan y panel ymgynghorol arbenigol yn erbyn nodau a meini prawf y gystadleuaeth, a disgwylir i geisiadau ddangos yn fanwl sut y maent yn cyflawni鈥檙 holl nodau a meini prawf.

I gefnogi鈥檙 broses asesu, ceisir sylwadau ychwanegol ar bob cais gan arbenigwyr yn DCMS a phartneriaid allanol dethol, er mwyn sicrhau bod safbwyntiau arbenigol sy鈥檔 seiliedig ar leoedd yn cael eu hystyried fel rhan o鈥檙 asesiad. Mae鈥檙 partneriaid hyn yn cynnwys, ond nid ydynt o reidrwydd yn gyfyngedig i, y Weinyddiaeth Tai, Cymunedau a Llywodraeth Leol (MHCLG), Llywodraeth yr Alban a Llywodraeth Cymru. Bydd DCMS yn rhannu eich ceisiadau gyda鈥檙 sefydliadau hyn at y diben hwn. Gweler ein Hysbysiad Preifatrwydd Cyffredinol am fanylion ynghylch sut yr ydym yn prosesu eich gwybodaeth. Bydd y panel hefyd yn cael ystadegau a data am eich lle at ddibenion cyd-destunol.

Egwyddorion arweiniol

Wrth lunio eu ceisiadau, dylai ymgeiswyr roi sylw i鈥檙 egwyddorion arweiniol canlynol, sy鈥檔 deillio o鈥檙 meini prawf. Mae Syr Phil Redmond, Cadeirydd y panel cynghori arbenigol, wedi mynegi鈥檙 rhain er mwyn crynhoi鈥檙 hyn y mae鈥檔 dymuno ei weld mewn cais cryf:

Prif gwestiynau鈥檙 cais

Mae鈥檙 cwestiynau y mae angen eu hateb yn eich cais wedi鈥檜 rhifo. Dylai eich cais gyflwyno鈥檙 cwestiynau hyn, a鈥檆h ymatebion iddynt, yn y drefn a nodir isod.

O dan bob cwestiwn ceir awgrymiadau sy鈥檔 deillio o鈥檙 meini prawf a鈥檙 canllawiau ehangach, a dylid eu defnyddio i arwain eich ymatebion. Mae鈥檙 rhain yn ehangu ar y prif gwestiynau ac yn helpu i egluro鈥檙 hyn y mae鈥檙 panel a DCMS am i chi ei ystyried a鈥檙 hyn yr hoffent ei weld yn eich cais.

Gwybodaeth ategol bellach

Dylid cyflwyno鈥檙 canlynol ochr yn ochr 芒鈥檆h prif gais a鈥檙 daflen ddata.