°Ç¸ç³Ô¹Ï

Skip to main content

Oedi (gohirio) eich Pensiwn y Wladwriaeth

Printable version

1. Sut mae’n gweithio

Os na fyddwch chi’n hawlio’ch Pensiwn y Wladwriaeth ar oedran Pensiwn y Wladwriaeth, bydd yn cael ei ohirio’n awtomatig. Nid oes rhaid i chi wneud dim.

Mae’r canllaw hwn hefyd ar gael yn Saesneg (English).

Pan fyddwch chi’n hawlio’ch Pensiwn y Wladwriaeth, fel arfer gallwch chi gael y Pensiwn y Wladwriaeth rydych chi wedi’i ohirio fel:

  • taliad untro
  • taliadau rheolaidd cynyddol (a elwir yn ‘Bensiwn ychwanegol y Wladwriaeth’)

Gallai unrhyw daliadau ychwanegol a gewch chi o ohirio gael eu trethu.

Mae’r hyn a gewch yn dibynnu ar pryd y byddwch chi’n cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth.

Oedran Pensiwn y Wladwriaeth

Cyrhaeddoch chi oedran Pensiwn y Wladwriaeth ar neu ar ôl 6 Ebrill 2016 os naill ai:

  • rydych chi’n ddyn a aned ar neu ar ôl 6 Ebrill 1951
  • rydych chi’n fenyw a aned ar neu ar ôl 6 Ebrill 1953

Cyrhaeddoch chi oedran Pensiwn y Wladwriaeth cyn 6 Ebrill 2016 os naill ai:

  • rydych chi’n ddyn a aned cyn 6 Ebrill 1951
  • rydych chi’n fenyw a aned cyn 6 Ebrill 1953

Os ydych chi’n cael budd-daliadau

Ni allwch chi gronni Pensiwn y Wladwriaeth gohiriedig tra byddwch chi neu’ch partner yn cael rhai budd-daliadau.

Os ydych chi wedi treulio amser yn y carchar

Ni allwch gronni Pensiwn y Wladwriaeth gohiriedig am unrhyw amser rydych chi wedi’i dreulio yn y carchar.

2. Os gyrhaeddoch oedran Pensiwn y Wladwriaeth ar neu ar ôl 6 Ebrill 2016

Gallwch gael y Pensiwn y Wladwriaeth rydych chi wedi’i ohirio fel:

  • taliad ôl-ddyledion untro o hyd at 52 wythnos (12 mis)
  • taliadau rheolaidd cynyddol (a elwir yn ‘Bensiwn y Wladwriaeth ychwanegol’)
  • taliad ôl-ddyledion untro a thaliadau rheolaidd cynyddol

Cael taliad ôl-ddyledion untro

Dim ond taliad ôl-ddyledion untro o hyd at 52 wythnos y gallwch ei hawlio.

Os byddwch chi’n gohirio am fwy na 52 wythnos, byddwch chi’n cael y gweddill fel Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth.

Enghraifft

Os byddwch chi’n gohirio’ch Pensiwn Newydd y Wladwriaeth llawn am 52 wythnos, byddwch chi’n cael taliad ôl-ddyledion untro o £12,547.60.

Os byddwch chi’n gohirio’ch Pensiwn Newydd y Wladwriaeth llawn am 27 wythnos, byddwch chi’n cael taliad ôl-ddyledion untro o £6,515.10.

Ni chaiff unrhyw log ei ychwanegu at eich taliad ôl-ddyledion untro.

Cael taliadau rheolaidd uwch

Gallwch gael eich pensiwn gohiriedig fel taliad ychwanegol ar ben eich taliad rheolaidd.

Rhaid i chi ohirio hawlio eich Pensiwn y Wladwriaeth am o leiaf 9 wythnos cyn y gallwch hawlio taliadau rheolaidd uwch.

Am bob 9 wythnos y byddwch yn gohirio, byddwch yn cael 1% wedi’i ychwanegu at eich taliad pensiwn wythnosol rheolaidd am oes.

Mae hyn yn gweithio allan fel ychydig o dan 5.8% am bob 52 wythnos (12 mis) y byddwch yn gohirio.

Enghraifft

Rydych yn cael £241.30 yr wythnos (Pensiwn Newydd y Wladwriaeth llawn).

Os byddwch yn gohirio am 52 wythnos, byddwch yn cael £13.99 ychwanegol yr wythnos (5.8% o £241.30).

Os byddwch yn gohirio am 104 wythnos (2 flynedd), byddwch yn cael £27.99 ychwanegol yr wythnos (11.6% o £241.30).

Bydd yn cymryd dros 15 mlynedd i gael 52 wythnos o Bensiwn Newydd y Wladwriaeth llawn gohiriedig yn ôl. Mae’r amser hwn yn cynyddu tua 1 flwyddyn am bob 52 wythnos ychwanegol y byddwch yn gohirio hawlio.

Cael taliad ôl-ddyledion untro a thaliadau rheolaidd cynyddol

Gallwch gael eich pensiwn gohiriedig fel taliad ôl-ddyledion untro a thaliadau rheolaidd cynyddol.

Enghraifft

Os byddwch yn gohirio eich Pensiwn Newydd y Wladwriaeth llawn am 78 wythnos (18 mis), gallwch ôl-ddyddio eich hawliad 12 mis a chael taliad ôl-ddyledion untro o £12,547.60.

Am y 26 wythnos ychwanegol a ohiriwyd, byddwch yn cael taliad Pensiwn y Wladwriaeth ychwanegol o £6.97 yr wythnos (2.89% o £241.30).

Cynnydd blynyddol

Ar ôl i chi hawlio eich Pensiwn y Wladwriaeth, bydd y swm ychwanegol a gewch oherwydd eich bod wedi’i ohirio fel arfer yn cynyddu bob blwyddyn yn seiliedig ar y . Ni fydd yn cynyddu i rai pobl sy’n byw dramor.

Gwneud cais am eich Pensiwn y Wladwriaeth gohiriedig

Gwnewch gais am Bensiwn Newydd y Wladwriaeth gohiriedig.

Mae ffordd wahanol o hawlio os:

Cael cymorth

Cysylltwch â Gwasanaeth Pensiwn os oes angen cymorth arnoch.

3. Os gyrhaeddoch oedran Pensiwn y Wladwriaeth cyn 6 Ebrill 2016

Gallwch gael y Pensiwn y Wladwriaeth rydych chi wedi’i ohirio fel naill ai:

  • taliadau rheolaidd cynyddol (a elwir yn ‘Bensiwn ychwanegol y Wladwriaeth’)
  • taliad swm unigol

Ni allwch gael taliadau rheolaidd cynyddol a swm unigol (oni bai eich bod wedi cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth ac wedi gohirio cyn 2005).

Pan fyddwch chi’n hawlio’ch Pensiwn y Wladwriaeth, byddwch chi’n cael llythyr yn gofyn sut hoffech chi gael eich pensiwn gohiriedig. Bydd gennych chi 3 mis o’r dyddiad ar y llythyr i benderfynu.

Cael taliadau rheolaidd cynyddol

Gallwch gael eich pensiwn gohiriedig fel taliad ychwanegol ar ben eich taliadau rheolaidd.

Rhaid i chi ohirio’ch Pensiwn y Wladwriaeth am o leiaf 5 wythnos.

Am bob 5 wythnos rydych chi’n ei ohirio, byddwch chi’n cael 1% o’r swm hwnnw wedi’i ychwanegu at eich taliad rheolaidd am oes.

Mae hyn yn dod i ychydig o dan 10.4% am bob 52 wythnos (12 mis) rydych chi’n ei ohirio.

Enghraifft

Rydych chi’n cael £184.90 yr wythnos (y Pensiwn sylfaenol y Wladwriaeth llawn).

Drwy ohirio am 52 wythnos, byddwch yn cael £19.22 ychwanegol yr wythnos (10.4% o £184.90).

Cael taliad untro

Rhaid i chi ohirio eich Pensiwn y Wladwriaeth am o leiaf 12 mis i gael ‘taliad swm unigol’ untro.

Bydd y swm a gewch yn cynnwys llog o 2% uwchlaw cyfradd sylfaenol Banc Lloegr.

Cynnydd blynyddol

Ar ôl i chi hawlio eich Pensiwn y Wladwriaeth, bydd y swm ychwanegol a gewch oherwydd eich bod wedi’i ohirio fel arfer yn cynyddu bob blwyddyn yn seiliedig ar y . Ni fydd yn cynyddu i rai pobl sy’n byw dramor.

Gwneud cais am eich Pensiwn y Wladwriaeth gohiriedig

Gwnewch gais am Bensiwn sylfaenol y Wladwriaeth gohiriedig.

Mae ffordd wahanol o hawlio os:

Cael cymorth

Cysylltwch â llinell hawlio Pensiwn y Wladwriaeth os oes angen cymorth arnoch.

4. Os ydych yn cael budd-daliadau

Ni allwch adeiladu Pensiwn y Wladwriaeth ychwanegol yn ystod unrhyw gyfnod rydych yn cael:

  • Cymhorthdal Incwm
  • Credyd Pensiwn
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (yn seiliedig ar incwm)
  • Lwfans Ceisio Gwaith (yn seiliedig ar incwm)
  • Credyd Cynhwysol
  • Lwfans Gofalwr
  • Taliad Cymorth Gofalwr
  • Budd-dal Analluogrwydd
  • Lwfans Anabledd Difrifol
  • Pensiwn Gwraig Weddw
  • Lwfans Rhiant Gweddw
  • Atodiad Anghyflogadwy

Ni allwch adeiladu Pensiwn y Wladwriaeth ychwanegol yn ystod unrhyw gyfnod y mae eich partner yn cael:

  • Cymhorthdal Incwm
  • Credyd Pensiwn
  • Credyd Cynhwysol
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (yn seiliedig ar incwm)
  • Lwfans Ceisio Gwaith (yn seiliedig ar incwm)

Rhaid i chi roi gwybod i’r Gwasanaeth Pensiwn os ydych ar fudd-daliadau ac rydych eisiau oedi.

Bydd angen i chi oedi am isafswm o amser cyn i’ch Pensiwn y Wladwriaeth dechrau cynyddu. Bydd hyn yn naill ai 9 neu 5 wythnos, yn dibynnu ar pan rydych yn cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth. Nid yw amser pan rydych chi neu’ch partner yn cael y budd-daliadau hyn yn cyfri tuag at yr amser hynny.

Taliadau wythnosol uwch

Gallai cymryd Pensiwn y Wladwriaeth ychwanegol fel taliadau wythnosol uwch ostwng y swm a gewch o:

  • Cymhorthdal Incwm
  • Credyd Pensiwn
  • Credyd Cynhwysol
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (yn seiliedig ar incwm)
  • Lwfans Ceisio Gwaith (yn seiliedig ar incwm)
  • Budd-dal Tai
  • Gostyngiad Treth Cyngor

Os gwnaethoch gyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth cyn 6 Ebrill 2016

Gallai eich taliadau Credyd Cynhwysol ostwng os ydych yn dewis i gymryd eich Pensiwn y Wladwriaeth ychwanegol fel cyfandaliad.

Taliad Tanwydd Gaeaf

Rydych angen gwneud cais am Daliad Tanwydd Gaeaf os ydych wedi gohirio eich Pensiwn y Wladwriaeth. Dim ond unwaith rydych angen gwneud hyn.

Cael help

Cysylltwch â’r Ganolfan Byd Gwaith os ydych angen help i ddeall sut y gallai eich budd-daliadau gael eu heffeithio.

5. Os ydych yn symud dramor

Os ydych yn symud i unrhyw un o’r gwledydd ar y rhestr hon, mae’r rheolau ar gyfer gohirio’r un fath â’r DU:

Os ydych yn symud i wlad nad yw ar y rhestr, bydd y taliad ychwanegol yn aros yr un fath. Ni fydd yn cynyddu neu’n gostwng dros amser.

Os byddwch yn symud i wlad nad yw ar y rhestr, bydd eich taliad ychwanegol yn seiliedig ar swm y Pensiwn y Wladwriaeth y mae gennych hawl iddo ar ba bryd bynnag yw’r hwyraf o’r :

Cysylltwch â’r Ganolfan Pensiwn Rhyngwladol os ydych angen help i weithio allan beth y gallech ei gael.

6. Etifeddu Pensiwn y Wladwriaeth sydd wedi’i ohirio

Fel arfer, gallwch etifeddu Pensiwn y Wladwriaeth ychwanegol eich partner os yw’r canlynol i gyd yn berthnasol:

  • cyrhaeddodd eich partner oedran Pensiwn y Wladwriaeth cyn 6 Ebrill 2016
  • roeddech wedi priodi, neu mewn partneriaeth sifil gyda, eich partner pan fuont farw
  • roedd eich partner wedi gohirio eu Pensiwn y Wladwriaeth neu’n hawlio eu Pensiwn y Wladwriaeth wedi’u ohirio pan fuont farw
  • ni wnaethoch ailbriodi neu ffurfio partneriaeth sifil newydd cyn i chi gyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth

Os bu farw eich partner cyn 6 Ebrill 2010, mae rhaid i un o’r canlynol hefyd fod yn berthnasol:

  • roeddech dros oedran Pensiwn y Wladwriaeth pan fu farw eich partner

  • roeddech o dan oedran Pensiwn y Wladwriaeth pan fu farw eich partner, rydych yn fenyw ac roedd eich partner a fu farw yn ŵr i chi

Dim ond os ydych wedi cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth y gallwch dderbyn unrhyw Bensiwn y Wladwriaeth ychwanegol rydych wedi ei etifeddu.

Os bu farw eich partner cyn gwneud cais am eu Pensiwn y Wladwriaeth

Mae sut y byddwch yn etifeddu Pensiwn y Wladwriaeth ychwanegol eich partner yn dibynnu ar ba mor hir roeddynt wedi gohirio eu pensiwn.

Blwyddyn neu fwy

Os gwnaeth eich partner ohirio eu Pensiwn y Wladwriaeth am flwyddyn neu fwy, fel arfer gallwch ddewis i’w etifeddu fel cyfandaliad neu fel taliadau rheolaidd. Byddwch yn cael llythyr gyda’r opsiynau y gallwch eu dewis.

Rhwng 5 wythnos a blwyddyn

Os gwnaeth eich partner ohirio eu Pensiwn y Wladwriaeth rhwng 5 wythnos a blwyddyn, byddwch yn ei etifeddu fel taliadau rheolaidd. Cewch y taliadau hyn gyda’ch Pensiwn y Wladwriaeth eich hun.

Llai na 5 wythnos

Os gwnaeth eich partner ohirio eu Pensiwn y Wladwriaeth gan lai na 5 wythnos, bydd eu taliadau Pensiwn y Wladwriaeth am yr wythnosau hynny yn mynd yn rhan o’u hystad (cyfanswm eu heiddo, arian a buddsoddiadau).

Os oedd eich partner yn cael eu Pensiwn y Wladwriaeth ychwanegol cyn iddynt farw.

Byddwch yn etifeddu Pensiwn y Wladwriaeth ychwanegol eich partner fel taliadau rheolaidd ychwanegol. Cewch y taliadau hyn gyda’ch Pensiwn y Wladwriaeth eich hun.