扒哥吃瓜

Mae Asiantaeth y Swyddfa Brisio (VOA) yn cyfrifo gwerth ardrethol ar gyfer pob eiddo busnes yng Nghymru a Lloegr.听Mae听gwerth ardrethol yn amcangyfrif o鈥檙 hyn y byddai鈥檔 ei gostio i rentu eiddo am flwyddyn, ar ddyddiad penodol a elwir yn Ddyddiad Prisio Rhagflaenol, sef 鈥楢ntecedent听Valuation听Date鈥櫶�(AVD). 惭补别鈥檙 canlynol yn cael ei dybio:听

• mae鈥檙 eiddo听yn wag

• mae鈥檙 eiddo mewn cyflwr rhesymol

• mae鈥檙 eiddo ar gael i鈥檞 osod ar y farchnad agored

• mae鈥檙听tenant yn talu am yr ardrethi busnes, atgyweiriadau ac yswiriant

• mae鈥檙听rhent wedi鈥檌 gytuno arno rhwng landlord rhesymol a thenant rhesymol

• mae鈥檙听rhent wedi dechrau ar yr AVD听

Gallwch weld gwerth ardrethol eich eiddo yn eich cyfrif prisio ardrethi busnes neu gan ddefnyddio鈥檙 offeryn dod o hyd i brisiad ardrethi busnes. Gallwch hefyd weld sut mae eich gwerth ardrethol wedi鈥檌 gyfrifo o鈥檌 gymharu ag eiddo tebyg. Bydd eich cyngor lleol yn defnyddio鈥檙 gwerth ardrethol i gyfrifo鈥檆h bil ardrethi busnes. Nid yw eich gwerth ardrethol yr un peth 芒鈥檆h rhent neu鈥檆h ardrethi busnes.听

Ffyrdd o gyfrifo gwerthoedd ardrethol听

Mae 3 prif ffordd o gyfrifo gwerthoedd ardrethol. 惭补别鈥檙 dull a ddefnyddir gan y VOA yn dibynnu ar y math o eiddo a鈥檙 wybodaeth sydd ar gael amdano.听

Y听dull rhent cymharol听

惭补别鈥檙 VOA yn defnyddio鈥檙听dull rhent cymharol听lle bo llawer o wybodaeth ar gael am amodau prydlesi a鈥檙 rhenti sy鈥檔 cael eu talu. Rydym yn ei ddefnyddio ar gyfer eiddo sy鈥檔 cael eu rhentu鈥檔 aml ar y farchnad agored, megis:

• siopau

• swyddfeydd

• caffis

• ffatr茂oedd a warysau听

Rydym yn edrych ar faint oedd rhent yr eiddo ar adeg yr听AVD, gan ystyried hefyd:

• a yw鈥檙 rhent a dalwyd yn is na gwerth y farchnad

• amodau鈥檙 brydles neu鈥檙 drwydded

• y berthynas rhwng y landlord a鈥檙 tenant

• unrhyw gymhellion i rentu鈥檙 eiddo

• os yw鈥檙 tenantiaid wedi gwneud gwelliannau i鈥檙 eiddo

• a yw鈥檙 rhent yn cynnwys gwasanaethau a chyfleustodau

• pryd y cytunwyd ar y rhent, gan fod gwerthoedd yn newid dros amser

• beth mae eiddo tebyg, cyfagos yn cael eu rhentu amdano听

Rydym yn defnyddio鈥檙 wybodaeth hon i gyfrifo beth fydd rhent blynyddol priodol ar gyfer yr eiddo. Dyma werth ardrethol yr eiddo.听

Y dull derbyniadau a gwariant听

Gelwir y dull derbyniadau a gwariant hefyd yn ddull elw. 惭补别鈥檙 VOA yn aml yn ei ddefnyddio i asesu gwerth eiddo fel sinem芒u a pharciau thema. Fel arfer rydym yn ei ddefnyddio pan mai gwneud elw yw prif bwrpas yr eiddo ac nad oes llawer o wybodaeth am y rhent sy鈥檔 cael ei dalu. I gyfrifo gwerthoedd ardrethol gan ddefnyddio鈥檙 dull derbyniadau a gwariant, rydym fel arfer yn:听

1. Cymryd sampl gynrychiadol o bob math o eiddo.

2. Ystyried y fasnach gynaliadwy deg gan weithredwr cymharol effeithlon, yn ddelfrydol听drwy adolygu cyfrifon 3 blynedd i bennu鈥檙 incwm gros.

3. Tynnu cost gwerthiannau a threuliau gweithio.

4. Tynnu鈥檙 hyn a fyddai鈥檔 incwm teg i鈥檙 gweithredwr.

Y swm sy鈥檔 weddill yw鈥檙 hyn a allai gael ei dalu鈥檔 rhesymol i rentu鈥檙 eiddo. Dyma鈥檙 ffigur a ddefnyddiwn ar gyfer gwerth ardrethol yr eiddo.

I gymhwyso gwerthoedd ardrethol y samplau cynrychioliadol i eiddo tebyg, rydym yn cyfrifo pa ganran o gyfanswm incwm yr eiddo a fyddai鈥檔 cael ei wario ar rent. Mae hyn yn ein galluogi i gyfrifo gwerthoedd ardrethol eiddo eraill heb fod angen cael yr holl wybodaeth ariannol. Rydym yn defnyddio amrywiaeth eang o samplau eiddo i sicrhau bod gennym gynrychiolaeth gywir o bob math o eiddo ym mhob lleoliad.

Sail y contractwr听

惭补别鈥檙 VOA yn aml yn defnyddio sail y contractwr i brisio eiddo fel ysgolion, ysbytai听a meysydd awyr. Rydym yn ei ddefnyddio ar gyfer unrhyw eiddo nad听ydynt听fel arfer yn cael eu rhentu allan ac nad听ydynt, yn aml,听yn听cael eu rhedeg er elw. 惭补别鈥檙 gwerth ardrethol yn seiliedig ar faint y byddai鈥檔 ei gostio i adeiladu鈥檙 eiddo. I gyfrifo gwerthoedd ardrethol gan ddefnyddio sail y contractwr, rydym yn:

1. Amcangyfrif faint y byddai鈥檔 ei gostio i adeiladu cyfatebiaeth fodern o鈥檙 eiddo heddiw ar safle clir.听

2. Addasu鈥檙 ffigur hwn yn seiliedig ar oedran a chyflwr gwirioneddol yr eiddo.听

3. Ychwanegu gwerth unrhyw dir sy鈥檔 gysylltiedig 芒鈥檙 eiddo ac unrhyw welliannau i鈥檙 safle.听

4. Lluosi鈥檙 cyfanswm 芒 chanran o鈥檙 enw鈥檙 鈥榞yfradd听ddadgyfalafu鈥� 鈥� caiff cyfraddau听dadgyfalafu听eu gosod mewn deddfwriaeth ar bob ailbrisiad.听

Enghraifft听

Cynlluniau prisio听

惭补别鈥檙 VOA yn rhoi pob eiddo annomestig mewn cynlluniau prisio, fel y gallwn brisio eiddo tebyg mewn grwpiau. Rydym yn grwpio eiddo, sy鈥檔 cael eu prisio gan ddefnyddio鈥檙听dull rhent cymharol, yn gynlluniau prisio lleol. Rydym fel arfer yn grwpio eiddo, sy鈥檔 cael eu prisio gan ddefnyddio鈥檙 dull derbyniadau a gwariant neu sail y contractwr, yn gynlluniau prisio听cenedlaethol. Gallwch ddod o hyd i fanylion cynllun prisio eich eiddo yn eich cyfrif prisio ardrethi busnes.听

Mesur eiddo听

惭补别鈥檙 VOA听fel arfer听yn mesur arwynebedd adeilad gan ddefnyddio naill ai鈥檙 dull arwynebedd mewnol net (NIA) neu鈥檙 dull arwynebedd mewnol gros (GIA).听

Maen nhw鈥檔 seiliedig ar听god听ymarfer mesur Sefydliad Brenhinol y Syrfewyr Siartredig (RICS). .听

Gwyliwch fideo ar sut mae鈥檙 VOA yn mesur eiddo.听

.

Yr NIA听

惭补别鈥檙 NIA yn cyfeirio at yr arwynebedd听defnyddiadwy听o fewn adeilad, wedi鈥檌 fesur i鈥檙听tu mewn i鈥檙 waliau ar bob llawr. Rydym yn ei ddefnyddio ar gyfer eiddo fel siopau, swyddfeydd a bwytai.听

Dyma rai o鈥檙 pethau sy鈥檔 cyfrannu at yr arwynebedd听defnyddiadwy:听

• cynteddau

• ceginau

• cypyrddau mewnol mewn听ardaloedd听defnyddiadwy

• rampiau a grisiau mewn听ardaloedd听defnyddiadwy

• ardaloedd听a feddiannir gan riliau gwresogi ac awyru听

Dyma rai o鈥檙 pethau nad ydynt yn cyfrannu at yr arwynebedd听defnyddiadwy:听

• cynteddau sy鈥檔 cael eu rhannu, pennau grisiau a balcon茂au

• waliau strwythurol mewnol

• toiledau

• ystafelloedd glanhawyr

• colofnau a brestiau simnai

• grisiau a siafftiau lifft听

Y GIA听

Y GIA yw鈥檙听arwynebedd o fewn adeilad, wedi鈥檌 fesur i鈥檙 tu mewn i waliau perimedr pob llawr. Rydym yn ei ddefnyddio ar gyfer eiddo fel ffatr茂oedd, gweithdai a warysau.听

Dyma rai o鈥檙 pethau sy鈥檔 cyfrannu at arwynebedd adeilad:

• cynteddau

• waliau mewnol a听phartisiynau

• balcon茂au mewnol a llwybrau cerdded sydd ag ochrau agored

• colofnau a brestiau simnai

• grisiau a siafftiau lifft听

Dyma rai o鈥檙 pethau nad ydynt yn cyfrannu at arwynebedd adeilad:听

• trwch y wal berimedr

• nodweddion sy鈥檔 estyn allan o waliau allanol

• balcon茂au allanol a llwybrau cerdded sydd ag ochrau agored

• canop茂au听

Sut mae gwahanol fathau o eiddo yn cael eu prisio听

Darganfyddwch sut mae鈥檙 VOA yn prisio:听

• siopau a busnesau eraill ar y stryd fawr

• ffatr茂oedd, gweithdai a warysau

• swyddfeydd

• tafarndai

• gwestai

• bwytai

• meithrinfeydd听dydd

• gorsafoedd petrol a gwasanaethau

• llety gwyliau听hunanddarpar

Meddiannu sawl rhan o eiddo a rennir听

Eiddo yn Lloegr听

Os ydych yn meddiannu mwy nag un rhan o eiddo, mae nifer y gwerthoedd ardrethol a gewch yn dibynnu听ar听y canlynol:听

• mae鈥檙 rhannau rydych yn eu meddiannu yn cyffwrdd 芒鈥檌 gilydd

• rydych yn defnyddio鈥檙 rhannau at yr un diben听

惭补别鈥檙 rhannau neu鈥檙 lloriau rydych yn eu meddiannu yn cyffwrdd pan fo鈥檙 naill neu鈥檙 llall yn berthnasol:

• mae un rhan yn rhannu鈥檙 wal gyfan neu ran o鈥檙听wal (neu fath o amgaead) gyda鈥檙 rhan arall

• mae鈥檙 cyfan neu ran o un llawr yn union uwchben nenfwd y llawr arall听

Bydd y VOA yn rhoi un gwerth ardrethol ar gyfer yr holl rannau sy鈥檔 cyffwrdd ac sy鈥檔 cael eu defnyddio at ddibenion tebyg. Byddwch yn cael un bil ardrethi busnes ar gyfer y rhannau hyn.听

Nid yw鈥檙 rhannau neu鈥檙 lloriau rydych chi鈥檔 eu meddiannu yn cyffwrdd听芒鈥檌 gilydd听pan fyddan听nhw听wedi鈥檜 gwahanu gan听un o鈥檙 rhain:听

• meddiannydd arall

• ardaloedd听a rennir gyda meddianwyr eraill megis lifftiau, grisiau neu gynteddau听

Bydd y VOA yn rhoi prisiad ar gyfer pob rhan nad yw鈥檔 cyffwrdd 芒 rhan arall. Byddwch yn cael mwy nag un bil ardrethi busnes.听

Os oes gennych leoedd parcio wedi鈥檜 gwahanu oddi wrth yr adeilad gan ardal a rennir, bydd y VOA yn rhoi prisiadau ar wah芒n ar gyfer yr adeilad a鈥檙 lleoedd parcio.听

Eiddo yng Nghymru听

Cyn 1 Ebrill 2023, os oeddech chi鈥檔 meddiannu rhannau o eiddo yng Nghymru a oedd ochr yn ochr neu un llawr uwchben y llall,听roeddech chi鈥檔 cael prisiad ar gyfer pob adeilad neu lawr.听

Os oedd cysylltiad rhwng yr adeiladau neu鈥檙 lloriau nad oeddech yn ei rannu ag unrhyw un arall, roeddech yn cael un prisiad ar gyfer y rhannau hynny a oedd yn gysylltiedig.听

Mabwysiadodd听Cymru yr un rheolau 芒 Lloegr o 1 Ebrill 2023 ymlaen.听